دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Effects of different culture media and growth regulators on micropropagation of blueberry (Vaccinium corymbosom L. cv. Bluegold) اثر انواع محیط کشت پایه و تنظیم کننده های رشد بر ریزازدیادی بلوبری رقم بلوگلد (Vaccinium corymbosom L. cv. Bluegold) 63 79 7732 10.22069/jopp.2024.22439.3145 FA مهدی بخشی پور دانشجوی دکتری علوم و مهندسی باغبانی، گروه علوم باغبانی، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران هدایت زکی زاده نویسنده مسئول، استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران جمالعلی الفتی استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0002-5485-8884 داود بخشی دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2024 05 14 Background and objectives:<br />The blueberry plant belongs to the Ericaceae family and the Vaccinium genus, which is native to North America. In recent years, the demand for blueberry consumption has increased significantly due to the presence of valuable antioxidant compounds such as flavonoid, anthocyanin and phenolic acids and the effect on human health. The use of new methods of plant propagation such as tissue culture can be effective in the mass production of blueberry cultivars, garden construction and finally blueberry fruit production. Although blueberry cultivation has not been carried out on a large scale in Iran, there are environmental requirements for its growth and commercial production in some regions of Iran.<br />Materials and methods:<br />In this research, lateral shoot explants with two nodes of Bluegold cultivar of blueberry were prepared and after disinfection in Murashige and Skoog (MS), Woody Plant Medium (WPM) and Anderson (AN) basic culture media containing Zeatin growth regulators. , TDZ, 2iP and BA were cultured at three levels (0.5, 1 and 1.5 mg/L) for proliferation. After two months, new branches were grown and fertilized, and the indices of shoot length, number of shoots, number of leaves, and chlorophyll a and chlorophyll b were measured in each explant. Rooting potential on the shoots produced in the mentioned culture medium along with the growth regulators of IBA, NAA and IAA at three levels (1, 2 and 3 mg/L) based on the complete randomly design and in three replicate, was performed. After 8 weeks, the characteristics of rooting percentage, root length and number of roots were evaluated.<br />Results:<br />In the processing stage after 10 weeks, the desired traits were measured, the longest shoot length (4.93 cm) and the highest number of leaves (18.75) in the treatment of WPM culture medium with Zeatin hormone, the highest number of shoots (8.22) in the application of Zeatin at the rate of 1.5 mg/l, the highest amount of chlorophyll a (1.71 mg/g) in MS culture medium and chlorophyll b (0.36 mg/g) It was observed in the treatment of WPM culture medium with Zeatin. In the rooting stage after 8 weeks, the desired traits were measured, the highest number of roots (3.64) and the longest root length (8.22 cm) with the application of IBA in the amount of 2 mg/l in the environment. WPM cultivation and the highest percentage of rooting (67.11) was observed with the application of IBA at the rate of 2 mg/l.<br />Conclusion:<br />In general, the results of this research showed that in the processing test, the use of 1.5 mg/L of zeatin in the AN culture medium has effective effects on the bluegold blueberry proliferation. In the rooting test, the use of 2 mg/L IBA in WPM culture medium with half the concentration of macro substances showed better results than other growth regulators and other culture mediums. Therefore, the above treatments can be suggested for processing and rooting of Bluegold blueberry. چکیده<br />سابقه و هدف: گیاه بلوبری متعلق به تیره Ericaceaeو جنس Vacciniumبوده که بومی آمریکای شمالی است. در سال‌های اخیر تقاضا برای مصرف بلوبری به دلیل وجود ترکیبات ارزشمند آنتی‌اکسیدانی مانند فلاونوئید، آنتوسیانین و اسیدهای فنولیکی و تاثیر در سلامتی انسان، افزایش چشم‌گیری داشته است. هدف از انجام این پژوهش استفاده از روش‌های نوین تکثیر گیاهان مانند کشت‌درون شیشه‌ای، تهیه روش بهینه ریزازدیادی و تولید انبوه نهال ارقام بلوبری می‌باشد. با توجه به اینکه نیازهای محیطی برای رشد و تولید تجاری این میوه در برخی از مناطق ایران وجود دارد، تولید نهال برای احداث باغ و در نهایت تولید میوه بلوبری ضروری می باشد.<br />مواد و روش ها: در این پژوهش ریزنمونه‌ها از شاخه های جانبی با حداقل دو گره از بلوبری رقم بلوگلد تهیه شد و پس از گندزدایی در محیط‌کشت‌های پایه Murashige and Skoog (MS) ،Woody Plant Medium (WPM) و Anderson (AN) حاوی تنظیم‌کننده‌های رشد Zeatin، TDZ، 2iP و BA در چهار سطح (0، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌گرم در لیتر) جهت پرآوری کشت شدند. پس از دو ماه، شاخه‌های جدید رشد یافته و پرآوری صورت گرفت و شاخص‌های طول شاخساره، تعداد شاخساره، تعداد برگ و کلروفیل a و کلروفیل b در هر ریزنمونه اندازه‌گیری شد. پتانسیل ریشه‌زایی روی شاخساره های تولید شده در محیط‌کشت-های ذکر شده به همراه تنظیم‌کننده‌های رشد IBA، NAA وIAA در چهار سطح (0، 1، 2 و 3 میلی‌گرم در لیتر) بر پایه‌ی طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. پس از 8 هفته صفات درصد ریشه‌زایی، طول ریشه و تعداد ریشه مورد ارزیابی قرار گرفتند.<br />یافته‌ها: در مرحله پرآوری بعد از 10 هفته صفات مورد نظر اندازه‌گیری شدند که بلندترین طول شاخساره (93/4 سانتی‌متر) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بیشترین تعداد شاخساره (22/8) در کاربردZeatin به میزان 5/1 میلی‌گرم در لیتر، بیشترین تعداد برگ (75/18) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بالاترین مقدار کلروفیل a(71/1 میلی‌گرم بر گرم) در محیط کشت WPM و کلروفیلb (36/0 میلی‌گرم بر گرم) در تیمار شاهد محیط کشتAN مشاهده شد. در مرحله ریشه‌زایی بعد از 8 هفته صفات مورد نظر اندازه‌گیری شدند که بیشترین تعداد ریشه (64/3) در محیط کشت AN، بلندترین طول ریشه (22/8 سانتی‌متر) با کاربرد IBA به مقدار 2 میلی‌گرم در لیتر در محیط ‌کشت WPM و بالاترین درصد ریشه‌زایی (11/67) با کاربرد IBA به میزان 2 میلی‌گرم در لیتر مشاهده شد. <br />نتیجه‌گیری: به طورکلی، نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که تنظیم‌کننده رشد Zeatin با غلظت 5/1 میلی-گرم در لیتر در محیط‌کشتAN بهترین نتیجه را در پرآوری شاخساره بلوبری رقم بلوگلد دارد. در آزمایش ریشه‌زایی نیز تنظیم‌کننده رشد IBA به مقدار 2 میلی‌گرم در لیتر در محیط‌کشت WPM اثر بهتری بر پارامترهای ریشه‌زایی از خود نشان داد. بنابراین تیمارهای فوق را می‌توان جهت پرآوری و ریشه‌زایی بلوبری رقم بلوگلد پیشنهاد کرد. https://jopp.gau.ac.ir/article_7732_9111e0ad631c3780e068644168f5e706.pdf