دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 Investigating the effects of heat shock, osmotic stress and drying methods on the viability of safflower primed seeds during deterioration period بررسی اثرات شوک حرارتی، تنش اسمزی و روش‌های خشک کردن بر قابلیت حیات بذرهای پیش‌آماده‌سازی شده گلرنگ در طی زوال 1 22 7220 10.22069/jopp.2025.22650.3166 FA عبدالحسین رضائی دانش‌آموخته دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. فرشید قادری فر نویسنده مسئول، استاد گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. حمیدرضا صادقی پور استاد گروه زیست‌شناسی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2024 08 04 Background and purpose: In recent decades, seed priming has become a popular technique for enhancing germination rate and uniformity in the field, as well as promoting better seedling establishment and faster adaptation to adverse environmental conditions during germination and seedling growth. However, the practical application of this method has been limited due to the decline in seed quality and longevity associated with priming. Thus, this study aims to investigate the impact of post-priming treatments, such as heat shock, osmotic stress, and drying methods, on the longevity of safflower seeds under various deterioration periods. Materials and methods: In this study, the seeds of the Sina cultivar were used. First, the seeds were immersed in water and salicylic acid solution. After the completion of the imbibed phase, they were subjected to heat shock treatments (1.5, 3 and 8 hours at 45 °C), osmotic stress (-1.5 and -2.5 MPa applied by polyethylene glycol), and two slow and fast drying methods. The treatment without priming was also considered as a control. Finally, the seeds were subjected to controlled deterioration for 0, 2, 4, and 6 days at 45 °C. Results: The results indicated that as the duration of deterioration increased, the germination ability and seedling growth decreased. In the treatment where deterioration lasted for 6 days, the seeds died completely. The decline in quality of primed seeds was more severe under the conditions of heat shock and osmotic stress after priming, compared to the control seeds. However, heat shock (8 hours) resulted in improved quality of the primed seeds compared to shorter heat shock durations. The primed seeds with salicylic acid and water (hydro) showed f 13% and 10% increase compared to the control treatment, respectively. Applying drying treatments after priming, without the use of heat shock and osmotic stress treatments, resulted in maintaining and even increasing the germination and seedling growth of primed seeds compared to unprimed seeds at various levels of deterioration. Both drying methods improved the germination and seedling growth of primed seeds, resulting in greater germination and seedling growth compared to non-primed seeds. Conclusion: In general, it is advisable to employ an appropriate method to dry primed safflower seeds in order to maintain or enhance their longevity during the priming process and after the completion of the soaking period. Conclusion: In general, it is advisable to employ an appropriate method to dry primed safflower seeds in order to maintain or enhance their longevity during the priming process and after the completion of the soaking period. سابقه و هدف: در چند دهه اخیر، پرایمینگ بذر به‌عنوان یک روش متداول به‌منظور افزایش سرعت و یکنواختی جوانه‌زنی در مزرعه، استقرار بهتر گیاهچه‌ها و عبور سریع‌تر از شرایط نامساعد محیطی در زمان جوانه‌زنی و سبز شدن مورد توجه قرار گرفته است. با این وجود، کاهش کیفیت و طول عمر بذرهای پرایم شده، استفاده عملی از این روش را محدود ساخته است. از این‌رو، در این پژوهش اثر کاربرد برخی از تیمارهای پس از پرایمینگ شامل شوک حرارتی، تنش اسمزی و روش‌های خشک کردن بر طول عمر بذرهای گلرنگ در طی دوره‌های مختلف زوال بررسی شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه از بذرهای رقم زراعی سینا استفاده شد. بذرها ابتدا در آب و نیز محلول سالیسیلیک اسید غوطه‌ور گشتند و پس از اتمام فاز آب‌نوشی تحت تیمارهای شوک حرارتی (5/1 و 3 ساعت در دمای 45 درجه سانتی‌گراد و 8 ساعت در دمای 40 درجه سانتی‌گراد)، تنش اسمزی (5/1- و 5/2- مگاپاسکال به وسیله پلی‌اتیلن گلایکول) و دو روش خشک کردن آرام و سریع قرار گرفتند. تیمار بدون پرایمینگ نیز به‌عنوان شاهد درنظر گرفته شد. در نهایت بذرها تحت زوال کنترل شده به مدت 0، 2، 4 و 6 روز قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با افزایش طول دوره زوال قابلیت جوانه‌زنی و رشد گیاهچه کاهش یافت و در تیمار 6 روز زوال مرگ کامل بذرها رخ داد. شدت کاهش کیفیت بذرهای پرایم شده در شرایط اعمال شوک حرارتی و تنش اسمزی پس از پرایمینگ همواره بیشتر از بذرهای شاهد بود. با این وجود شوک حرارتی به مدت 8 ساعت منجر به بهبود کیفیت بذرهای پرایم شده در مقایسه با زمان‌های کمتر شوک حرارتی شد. عدم استفاده از شوک حرارتی و تنش اسمزی و تنها اعمال تیمارهای خشک کردن پس از پرایمینگ منجر به حفظ و حتی افزایش قابلیت جوانه‌زنی و رشد گیاهچه بذرهای پرایم شده نسبت به بذرهای بدون پرایم در سطوح مختلف زوال شد. هر دو روش خشک کردن باعث بهبود قابلیت جوانه‌زنی و رشد گیاهچه بذرهای پرایم شده شدند، به طوری که قابلیت جوانه‌زنی و رشد گیاهچه بذرهای پرایم شده یا بیشتر از بذرهای بدون پرایم بود. عدم استفاده از شوک حرارتی و تنش اسمزی و تنها اعمال تیمارهای خشک کردن پس از پرایمینگ منجر به حفظ و حتی افزایش قابلیت جوانه‌زنی و رشد گیاهچه بذرهای پرایم شده نسبت به بذرهای بدون پرایم در سطوح مختلف زوال شد. هر دو روش خشک کردن باعث بهبود قابلیت جوانه‌زنی و رشد گیاهچه بذرهای پرایم شده شدند، به طوری که قابلیت جوانه‌زنی و رشد گیاهچه بذرهای پرایم شده یا بیشتر از بذرهای بدون پرایم بود. نتیجه گیری: به طور کلی توصیه می‌شود که به منظور حفظ و یا افزایش طول عمر بذرهای پرایم شده گلرنگ در طی پرایمینگ و پس از اتمام دوره آب‌نوشی، بذرها با روش مناسب خشک شوند.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7220_eef1baddb1f32d053f97ccd261efee48.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 Effect of Tillage Systems, Crop Residue Management, and Planting Pattern on Some Physiological Traits, Seed Yield, and Oil Content of Sesame (Sesamum indicum L.) تأثیر نظام‌های خاک‌ورزی، مدیریت بقایای گیاهی و آرایش کاشت بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک، عملکرد دانه و درصد روغن کنجد (Sesamum indicum L.) 23 46 6996 10.22069/jopp.2024.22582.3160 FA فاطمه سالاری میری دانشجوی دکتری آکولوژی، گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. محمود رمرودی نویسنده مسئول، استاد گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران مهدی دهمرده دانشیار گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. محمد رضا اصغری پور گروه اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران احمد آیین دانشیار مرکز تحقیقات کشاورزی جیرفت- کرمان، ایران Journal Article 2024 06 30 Background and Objective: The use of conservation tillage and crop residue retention in soil can have a significant impact on the production and yield of crops. Proper tillage practices and crop residue retention are among the essential components of sustainable agriculture systems that play a crucial role in the sustainability of agricultural production systems. The planting pattern represents the geometric position of plants on rows, which can be modified by changing the row spacing, plant spacing, and arrangement of plants on the planting rows. To investigate the effect of tillage system on sesame production under the influence of crop residue and planting pattern, a split-factorial experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications for two cropping seasons (2019-2020 and 2020-2021) in the farm of Jiroft Agricultural Research Center and Natural Resources. Materials and Methods: The main factor in this study was tillage system with three levels: no-till, reduced tillage, and conventional tillage. The sub-factor was wheat straw residue incorporation with three levels (5, 30, and 60%) and planting pattern with two levels (conventional and zigzag). Wheat straw residues in the second year were the same as the remaining residues in the first year. The studied characteristics were number of capsules per plant, number of seeds per capsule, thousand seed weight, biological yield, harvest index, chlorophyll a and b, total chlorophyll, carotenoids, and oil percentage and yield. Oil percentage was measured using the solvent extraction method and Soxhlet apparatus. Chlorophyll a, b, and carotenoids were measured before flowering from the green surface using the Arnon method (1967). The collected data were analyzed using the SAS statistical software (version 9.1). Duncan's multiple range test was used to compare the means of the data at the 5% probability level. Results: The effect of planting pattern on chlorophyll a was significant, with the highest chlorophyll a obtained from the zigzag planting pattern. The interaction of year × tillage × residue percentage × planting pattern was significant for number of capsules per plant, number of seeds per capsule, thousand seed weight, biological yield, harvest index, chlorophyll b, total chlorophyll, carotenoids, and oil percentage. The results showed that the highest seed yield (1629.92 kg/ha), biological yield (6137.3 kg/ha), thousand seed weight (71.5 g), and number of seeds per capsule (75.85) were observed in the second year under conventional tillage with 60% residue application and zigzag planting pattern, and the lowest were observed under no-till with 5% residue application and conventional planting pattern. Under reduced tillage, total chlorophyll increased with the application of 30 and 60% residues and zigzag planting pattern. The increase in oil percentage was observed under conventional tillage with 60% residue application and conventional planting pattern. Conclusion: Based on the results, it can be concluded that the use of conservation tillage systems with 30-60% residue retention and zigzag planting pattern, in addition to reducing environmental pollution, can play an effective role as an appropriate method for obtaining higher sesame yield in the study area. سابقه و هدف: استفاده از روش خاک‌ورزی حفاظتی و حفظ بقایای گیاهی در خاک در تولید و عملکرد گیاهان زراعی می‌تواند تاثیر گذار باشد. روش‌های صحیح خاک‌ورزی و حفظ بقایای گیاهی از جملـه مؤلفـه‌هـای اساسـی نظـام کشاورزی پایدار هستند که نقش مهمی را در پایداری نظام‌هـای تولیـد محصـولات کشـاورزی ایفـا مـی‌کننـد. اﻟﮕﻮی ﻛﺎﺷﺖ ﻧﺸﺎن‌دﻫﻨﺪه موقعیت ﻫﻨﺪﺳﻲ ﺑﻮﺗﻪﻫﺎ روی ردﻳﻒﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان آن را ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ فاصله ردﻳﻒ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﺑﻮﺗﻪﻫﺎ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻮﺗﻪﻫﺎ روی ردﻳﻒﻫﺎی کاشت تغییر داد. به منظور بررسی تاثیر روش خاک‌ورزی در تولید کنجد تحت تاثیر بقایای گیاهی و آرایش کاشت، آزمایشی به صورت اسپلیت - فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی (1399-1398 و 1400-1399) در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان جیرفت اجرا شد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش عامل اصلی روش‌های خاک‌ورزی در سه سطح شامل بدون خاک‌ورزی، خاک‌ورزی کاهشی (دیسک) و خاک‌ورزی متداول (رایج) و عامل فرعی ترکیب بقایای گیاهی گندم در سه سطح (5، 30 و 60 درصد بقایا) و آرایش کاشت در دو سطح (کاشت معمول و زیگزاگی) بودند. بقایای گیاهی در سال دوم همان بقایای گیاهی باقی مانده سال اول بود. ویژگی‌های مورد بررسی تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، وزن هزار دانه، عملکرد زیست توده، شاخص برداشت، کلروفیل a و b، کلروفیل کل، کاروتنوئید و درصد و عملکرد روغن بودند. اندازه‌گیری درصد روغن با استفاده از روش استخراج با حلال و دستگاه سوکسوله انجام شد. اندازه‌گیری کلروفیل a، b و کاروتنوئیدها در مرحله قبل از گلدهی از سطح سبز به روش آرنون (Arnon, 1967) استفاده شد. داده‌های حاصل با کمک نرم‌افزار آماری SASنسخه 1/9 آنالیز شده و مقایسه میانگین داده‌ها با آزمون چند دامنه‌ای دانکن در سطح احتمال 5 درصد انجام شد. یافته‌ها: نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر آرایش کاشت بر کلروفیل a معنی‌دار شد و بیشترین آن از آرایش کاشت زیگزاگی حاصل شد. برهمکنش سال× خاک‌ورزی× درصد بقایا بر کلروفیل a معنی‌دار گردید. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که بیشترین کلروفیل a در سال دوم و روش خاک ورزی کاهشی توام با حفظ 60 درصد بقایا مشاهده شد. برهمکنش سال× خاک‌ورزی× درصد بقایا × الگوی کاشت بر تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، وزن هزار دانه، عملکرد زیست توده، شاخص برداشت، کلروفیل b، کلروفیل کل، کاروتنوئید و درصد روغن معنی‌دار گردید. نتایج حاصل نشان داد که بیشترین عملکرد دانه (92/1629 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد زیست توده (3/6137 کیلوگرم در هکتار)، وزن هزار دانه (71/5 گرم)، تعداد دانه در کپسول (85/75)، در سال دوم و روش خاک‌ورزی متداول توام با کاربرد 60 درصد بقایا و آرایش کاشت زیگزاگی و کمترین آنها در شرایط عدم خاک‌ورزی توام با کاربرد 5 درصد بقایا و آرایش کاشت معمول مشاهده شد. همچنین تحت شرایط خاک‌ورزی کاهشی میزان کلروفیل کل با کاربرد 30 و 60 درصد بقایا و آرایش کاشت زیگزاگی افزایش یافت. افزایش درصد روغن دانه تحت خاک‌ورزی متداول با کاربرد 60 درصد بقایا و آرایش کشت معمول مشاهده شد. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج استفاده از روش خا‌ک‌ورزی حفاظتی توام با حفظ 60-30 درصد بقایا و آرایش کاشت زیگزاکی علاوه بر کاهش آلودگی محیط زیست، به‌عنوان روش مناسب جهت حصول عملکرد بالاتر کنجد در منطقه مورد مطالعه می‌تواند نقش موثری ایفا کند.

https://jopp.gau.ac.ir/article_6996_f6d6100bd2d793aa1fa79b73c1c578af.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 The effect of biochar on the improvement of some morphophysiological and biochemical characteristics of cowpea (Vigna unguiculata L.) grown in chromium-contaminated soil تأثیر ذغال زیستی بر بهبود برخی صفات مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی لوبیا چشم‌بلبلی (Vigna unguiculata L.) کشت‌شده در خاک آلوده به کروم 47 68 7061 10.22069/jopp.2024.22819.3192 FA شریفه السادات نبوی دانشجوی دکتری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران همت اله پیردشتی نویسنده مسئول، استاد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران فردین صادق زاده دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران یاسر یعقوبیان استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Journal Article 2024 09 25 Background and Objectives: Chromium (Cr) at higher concentrations acts as a major pollutant and heavy metal (HM), causing many environmental problems and contaminating the food chain. In plants, the toxic effects of Cr are also evident, exhibiting symptoms such as delayed germination, damaged roots and reduced root growth, decreased biomass, reduced plant height, photosynthesis, reduced grain yield and ultimately cause plant death. In recent years, the use of organic amendments such as biochar in HM-contaminated soils with a significant performance in the stabilization of HMs in soil and water has been considered. Therefore, the present research was conducted to investigate the use of different levels of rice straw-derived biochar in mitigating the negative effects of Cr in cowpea (V. unguiculata L.). Materials and Methods: A factorial experiment based on a completely randomized design was used in 2023 at research greenhouse of Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University. The treatments consisted of biochar (0, 1, 2 and 4 weight percent) and Cr (0, 2.5, 5, 10 and 25 mg kg-1) with three replications. In this experiment stem diameter (SD), plant height (PH), root and shoot dry weight (RDW and SDW), chlorophyll a, b (Chl a and b) and carotenoids (CAR), electrolyte leakage (EL), hydrogen peroxide (H2O2), the activity of catalase (CAT) and superoxide dismutase (SOD) were measured. Results: Based on the findings, the interaction of the application of biochar levels in different concentrations of Cr showed a significant difference in all traits except for the SD trait. Increasing the Cr concentration adversely affected the studied traits, but the application of biochar could mitigate these negative effects and the best performance in all Cr levels was always observed at the 4-weight percent level of biochar. So that, the use of four weight percent biochar increased physiological traits including Chl a and b, CAR and EL by 92.88, 95.27, 95.36 and 63.94%, respectively. It also reduced the activity of CAT and SOD enzymes and H2O2 production by 4.88, 53.68 and 34.25 percent, respectively. In addition, between the activity of the two enzymes of CAT and SOD and the production of H2O2 with the SDW, a negative and significant correlation of (-0.89**, -0.85** and -0.81**) was observed, respectively. Conclusion: Overall, increasing the concentration of Cr in the soil negatively affected all the studied morpho-physiological and biochemical traits and conversely, the use of different levels of biochar moderated the negative effects of chromium. The use of different levels of biochar improved these traits. The concentration of 25 mg/kg of Cr had the most negative effects, and at all levels of Cr, the level of 4 (weight percent) of biochar always had the best results in terms of evaluated parameter. According to the results of the current research, biochar can significantly improve the growth of the cowpea under Cr stress conditions. سابقه و هدف: کروم در غلظت‌های بالا به‌عنوان یک آلاینده اصلی و عنصر سنگین سبب بسیاری از مشکلات زیست‌محیطی شده و زنجیره‌غذایی را آلوده می‌سازد. در گیاهان، اثرات سمی کروم نیز مشهود هستند و سبب تأخیر در جوانه‌زنی، آسیب و کاهش رشد ریشه، زیست‌توده و ارتفاع گیاه، اختلالات فتوسنتزی، کاهش عملکرد دانه و در نهایت مرگ گیاه می‌شود. در سال‌های اخیر استفاده از اصلاح‌کننده‌های آلی مانند بایوچار در خاک‌های آلوده به فلزات سنگین با عملکرد قابل‌توجه در تثبیت فلزات سنگین در خاک و آب مورد توجه قرار گرفته‌ است. از این‌رو، پژوهش حاضر به‌منظور بررسی استفاده از سطوح مختلف بایوچار تولید شده از کاه برنج جهت کاهش اثرات منفی این فلز در گیاه لوبیا چشم‌بلبلی (V. unguiculata L.) اجرا شد. مواد و روش‌ها: پژوهش به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1402 انجام شد. تیمارها شامل بایوچار (صفر، یک، دو و چهار درصد وزنی) و کروم (صفر، 5/2، 5، 10 و 25 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و با سه تکرار بودند. در این آزمایش قطر ساقه، ارتفاع بوته، وزن خشک ریشه و اندام‌هوایی، کلروفیلa و b و کاروتنوئید، نشت الکترولیت، پراکسید هیدروژن و فعالیت دو آنزیم کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها برهم‌کنش کاربرد سطوح بایوچار در غلظت‌های مختلف کروم به‌غیر از صفت قطر ساقه، در سایر صفات معنی‌دار بود. افزایش غلظت کروم اثر منفی بر صفات مورد بررسی نشان داد ولی استفاده از بایوچار اثرات منفی آن را کاهش داده و همواره بهترین عملکرد صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک در تمامی سطوح کروم در سطح چهار درصد وزنی بایوچار مشاهده شد. به‏طوری که استفاده از سطح بایوچار چهار درصد وزنی، صفات فیزیولوژیک شامل غلظت کلروفیل‌های a و b و کاروتنوئید و استحکام غشاء را به‏ترتیب به‌میزان 88/92، 27/95، 36/95 و 94/36 درصد افزایش داد. در مقایسه، فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های آنزیمی کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز و تولید پراکسید هیدروژن را به‌میزان 88/4، 68/53 و 25/34 درصد کاهش داد. بین فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز و تولید پراکسید هیدروژن با وزن خشک اندام‌هوایی همبستگی منفی و معنی‌داری (به‌ترتیب **89/0-، **85/0- و **81/0-) مشاهده شد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، افزایش غلظت کروم در خاک به‌صورت منفی تمامی صفات مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی مورد مطالعه را تحت تأثیر قرار داد و بالعکس استفاده از سطوح مختلف بایوچار اثرات منفی کروم را تعدیل کرد. غلظت 25 میلی‌گرم بر کیلوگرم کروم بیشترین اثر منفی را ایجاد کرد و در تمامی سطوح کروم، همواره سطح چهار درصد وزنی بایوچار بهترین نتایج را با توجه به پارامتر مورد ارزیابی به‌همراه داشت. بر اساس یافته‌های تحقیق حاضر، بایوچار می‌تواند رشد گیاه لوبیا چشم‌بلبلی را در شرایط تنش کروم به‌طور قابل‌توجهی بهبود بخشد.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7061_cdc24a248beb6ac4db31221fcd441996.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 Evaluation of the response of two Strawberry cultivars to biological fertilizers ارزیابی واکنش دو رقم توت فرنگی به کاربرد کودهای زیستی 69 89 7127 10.22069/jopp.2024.22850.3194 FA امیرعلی محمدی دانشجوی دکتری فیزیولوژی تولید و پس از برداشت گیاهان باغبانی، گروه باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران مهدی علیزاده نویسنده مسئول، دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. فریال وارسته استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران مهدی حدادی نژاد استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. نگار باقری مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان دانا زیست لوتوس، گرگان، گلستان، ایران. Journal Article 2024 10 07 Background and objectives: Strawberry is a crop that depends on chemical fertilizers and various pesticides during its cultivation. Utilizing biological fertilizers not only mitigates the problems linked to chemical fertilizers but also improves plant health and decreases the need for chemicals. This study aimed to explore how two strawberry cultivars respond to the application of biological fertilizers. Materials and methods: In March, strawberry transplants were placed in pots and received the necessary care. The study was structured as a factorial experiment based on a completely randomized design with five replications. It included two cultivars (Camarosa and Paros), three fertilizer levels (Control, Larma 222, and Larma 444), and three application methods (root priming before planting, foliar spraying, and fertigation). The biofertilizers utilized were developed by Dana Zist-Lotus, incorporating two strains of bacteria: Pseudomonas fildesensis NB5 and Bacillus pumilus NB4. The evaluation focused on morphological traits such as weight, length, diameter, fruit yield, number of leaves, and both fresh and dry leaf weights, as well as biochemical traits including fruit acidity, soluble solids, titratable acidity, chlorophyll index, antioxidant levels, and anthocyanin content. Results: The results showed that the Paros variety exhibited stronger vegetative growth and greater foliage, while the Camarosa cultivar was distinguished by its reproductive characteristics and higher fruit antioxidant content. The control treatment, due to inadequate nutrition, was the least effective across vegetative, reproductive, and quality traits. In contrast, the application of Larma 222 fertilizer via fertigation, and occasionally through foliar spraying, resulted in the highest values for fruit weight, fruit length, leaf count, fresh and dry leaf weight, number of flower clusters, and overall fruit yield. This treatment yielded the highest yield of 306 g per plant for the Camarosa cultivar. Forthermore, in this cultivar, the Larma 444 treatment resulted in the largest fruit diameter, petiole length, number of pedicles, leaf area, root length, and both fresh and dry weights. Additionally, the use of biological fertilizers derived from Pseudomonas and Bacillus bacteria improved fruit total soluble solids (TSS), acidity, anthocyanin levels, and antioxidant activity in the fruit extract. Consequently, the highest fruit sugar and taste index were recorded in the Larma 444 treatment at 13.28% and 11.37, respectively. Furthermore, the highest anthocyanin content was also observed in this treatment, measuring 29.07 mg/l in the Camarosa cultivar. Conclusion: Overall, the results suggest that the use of Larma 222 fertilizer can enhance plant yield. Additionally, applying Larma 444 through fertigation improves fruit characteristics. The use of these biofertilizers may facilitate a reduction in the application of chemical fertilizers typically used in conventional strawberry production systems, ultimately leading to healthier fruit production. سابقه و هدف: توت‌فرنگی گیاهی است که در تولید آن از کودهای شیمیایی و سموم مختلف استفاده می‌شود. استفاده از کودهای زیستی، علاوه بر حل مشکلات استفاده از کودهای شیمیایی، بهبود سلامت بوته‌ها و کاهش به کارگیری سموم را نیز بههمراه دارد. این پژوهش، با هدف بررسی واکنش دو رقم توت‌فرنگی به استفاده از کودهای زیستی انجام شدهاست. مواد و روش‌ها: نشا‌های توت‌فرنگی در اسفندماه در گلدان کشت شدند و مراقبت‌های لازم انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تکرار انجام شد و تیمارها شامل دو رقم (کاماروسا و پاروس)، سه سطح کودی (شاهد، لارما 222 و لارما 444) و سه روش کاربرد (تلقیح ریشه قبل از کاشت، محلول‌پاشی و کود آبیاری) بودند. کودهای زیستی مورد استفاده، تولید شده در شرکت دانش‌بنیان دانا زیست لوتوس استان گلستان، بودند که بر پایه دو باکتری‌ Psudomonas fildesensis NB5 و Bacillus pumilus NB4 تولید و تجاری‌سازی شده‌اند. کوددهی به سه روش خیساندن ریشه قبل از کشت (پرایمینگ ریشه)، محلولپاشی و کود-آبیاری انجام شد. صفات مورفولوژیکی از جمله، وزن، طول، قطر و عملکرد میوه، و همچنین تعداد برگ، وزنتر و خشک برگ و صفات بیوشیمیایی از جمله اسیدیته میوه، مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیتراسیون، شاخص کلروفیل، آنتیاکسیدان و آنتوسیانین مورد ارزیابی قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد رقم پاروس از نظر صفات رویشی برتر بود و رشد قوی‌تر و شاخ و برگ بیشتری تولید کرد. اما رقم کاماروسا به لحاظ زایشی و خواص آنتی‌اکسیدانی بالاتر، مورد توجه قرار گرفت. تیمار شاهد با توجه به عدم دریافت تغذیه مناسب از لحاظ صفات رویشی، زایشی و کیفی در پایینترین سطح قرار داشت، این در حالی است که استفاده از کود لارما 222 بهصورت کودآبیاری و در برخی موارد محلول‌پاشی، منجر به بیشترین مقادیر وزن میوه، طول میوه، تعداد برگ، وزنتر و خشک برگ، تعداد خوشه گل و عملکرد شد. به طوری که استفاده از این تیمار بیشترین مقدار عملکرد را به میزان 306 گرم در بوته در رقم کاماروسا به همراه داشت. در رقم کاماروسا، تیمار لارما 444 منجر به بیشترین قطر میوه، طول دمبرگ، تعداد روندک، سطح برگ، طول و وزنتر و خشک ریشه شد. همچنین استفاده از این کودهای زیستی مبتنی بر باکتری‌های سودوموناس و باسیلوس، منجر به افزایش قند و اسیدیته میوه، آنتوسیانین و فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره میوه شد. به طوری که بیشترین قند میوه و شاخص طعم در تیمار لارما 444 که بهصورت کودآبیاری اعمال شد به ترتیب به میزان 28/13 درصد و 37/11 مشاهده گردید. همچنین بیشترین میزان آنتوسیانین نیز در همین تیمار به مقدار 07/29 میلی‌گرم بر لیتر در رقم کاماروسا به‌دست آمد.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7127_aeed633e1c5777c10c5299bcd1ccb049.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 Effect of potassium humate on the growth traits and biochemical composition of periwinkle (Catharanthus roseus (L.) G. DON) medicinal plant تأثیر پتاسیم‌هیومات بر صفات رشدی و ترکیبات بیوشیمیایی گیاه دارویی پروانش (Catharanthus roseus (L.) G. DON) 91 107 7185 10.22069/jopp.2025.22858.3196 FA مریم کاویانی دانشجوی دکتری علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. داود بخشی نویسنده مسئول، دانشیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. محمد باقر فرهنگی استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران مهرداد چائی چی استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران. 0000-0002-7757-8762 Journal Article 2024 10 09 Background and Objective: The plant Catharanthus roseus (L.) G. DON, belonging to the family Apocynaceae, is renowned for its abundant terpenoid indole alkaloids (TIA), with over 400 distinct alkaloids. Among the most significant active compounds are vincristine, vinblastine, and ajmalicine. The limited availability of vinblastine and vincristine, coupled with the increasing demand from communities and patients suffering from cancer, underscores the importance of cultivating the plant. As the effects of organic fertilizers on the cultivation of Catharanthus roseus have not been thoroughly studied, this research aims to investigate the influence of potassium humate on the growth and biochemical characteristics of the plant. Materials and Methods: A field experiment was conducted at the Medicinal Plants Research and Education Center in Hamadan County over two agricultural season, 2022 and 2023, with three replications. The potassium humate treatments were applied at five levels: 0, 2.5, 3, 3.5, and 4 g m-2 through fertigation. The aerial and root organs were collected at flowering time (late August and mid-September), and growth traits, including fresh and dry weights of leaves, stems and roots were measured. Biochemical traits, such as the activity of oxidase and catalase in leaves, stems, and roots, as well as the total alkaloids in the leaves were also assessed. Data were analysed in factorial arrangement in a completely randomized block design using SAS software. Results: The effect of potassium humate on the fresh and dry weights of leaves, stems, and roots, as well as the activity of peroxidase and catalase in leaves, stems, and roots, and the total alkaloids in the leaves of the plant were significant (p < 0.05). Additionally, the effect of the year on all these factors, except for the fresh weight of the roots and the activity of peroxidase in the roots, was significant (p < 0.05). The interaction effect of treatment × year was significant for the fresh and dry weights of leaves and roots, the fresh weight of stems, and the activity of peroxidase in stems (p < 0.05). The results indicated that the potassium humate treatment of 4 g m-2 resulted in the highest fresh and dry weight of the plant, as well as the highest activities of peroxidase and catalase, while the control treatment displayed the lowest amount. Based on the results from the means comparison of treatment × year, the highest fresh leaf weight (203.79 g m-2), dry leaf weight (33.47 g m-2), fresh stem weight (88.38 g m-2), and dry root weight (5.23 g m-2) were associated with the 4 g m-2 potassium humate treatment in the second year. Furthermore, the highest peroxidase enzyme activity (0.92 ΔOD min-1 mg-1 protein) in the second year and the highest fresh root weight (27.77 g m-2) were noted for the 3.5 g m-2 potassium humate treatment in the first year. Conclusion: Application of potassium humate at a level of 4 g m-2 had the most significant impact on improving the growth indices, including the fresh and dry weights of the leaves, stems, and roots of Catharanthus roseus. Furthermore, the application of this fertilizer at 4 g m-2 had the greatest effect on the activities of the catalase and peroxidase enzymes. However, using this fertilizer at a level of 3.5 g m-2 had the greatest impact on the total alkaloid content in the leaves. سابقه و هدف: گیاه پروانش با نام علمی Catharanthus roseus (L.) G. DON متعلق به خانواده Apocynaceae است. بیش از 400 آلکالوئید از نوع ترپنوئید‌ایندول‌آلکالوئید TIA)) از این گیاه استخراج شده است که از جمله مهم‌ترین مواد مؤثره آن می‌توان به ترکیب‌های وین-کریستین، وین‌بلاستین و آجملاسین اشاره کرد، مقدار محدود آلکالوئید وین‌بلاستین و وین‌کریستین در گیاه پروانش و نیاز جوامع و بیماران مبتلا به سر‌طان از مهم‌‌ترین دلایل توجه پژوهشگران به کشت و تولید این گیاه است. از آنجا که تاثیر کودهای آلی بر کشت این گیاه کمتر مطالعه شده است، این پژوهش با هدف بررسی تاثیر کود پتاسیم‌هیومات بر خصوصیات رشدی و بیوشیمیایی گیاه پروانش انجام شد. مواد و روش‌ها: آزمایش مزرعه‌ای در باغ گیاهان دارویی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی شهرستان همدان در دو سال زراعی 1401 و 1402 در سه تکرار اجرا شد. تیمار پتاسیم‌هیومات در پنج سطح 0، 5/2، 3، 5/3 و 4 گرم در متر مربع به‌صورت کود آبیاری اعمال شد. اندام‌های هوایی و ریشه پروانش در زمان گلدهی (پایان مرداد و نیمه شهریور) جمع‌آوری و صفات رشدی شامل وزن تر و خشک برگ، ساقه و ریشه اندازه‌گیری شدند. صفات بیوشیمیایی شامل فعالیت آنزیم‌های ‌اکسیداز و کاتالاز در برگ، ساقه و ریشه و آلکالوئید کل در برگ گیاه نیز اندازه‌گیری شد. داده‌ها به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی اجرا و با نرم‌افزار SAS آنالیز شدند. یافته‌ها: اثر پتاسیم‌هیومات بر وزن تر و خشک برگ، ساقه و ریشه، فعالیت آنزیم پراکسیداز و کاتالاز برگ، ساقه و ریشه و آلکالوئید کل در برگ گیاه معنی‌دار شد (05/0 p <). همچنین اثر سال بر همه این فاکتورها ‌به‌جز وزن تر ریشه، فعالیت آنزیم پراکسیداز ریشه معنی‌دار شد (05/0 p <). اثرمتقابل تیمار × سال بر وزن تر و خشک برگ و ریشه، وزن تر ساقه و فعالیت آنزیم پراکسیداز ساقه معنی‌دار شد (05/0 p <). یافته‌ها نشان داد که تیمار پتاسیم‌هیومات (4 گرم در متر مربع) بیشترین وزن تر و خشک گیاه و فعالیت آنزیم پراکسیداز و کاتالاز و تیمار پتاسیم‌هیومات 5/3 گرم در متر مربع بیشترین تاثیر را بر آلکالوئید کل در برگ داشت و تیمار شاهد کمترین نتایج را نشان داد. در سال دوم، اعمال تیمارها به طور قابل توجهی باعث بهبود ویژگی‌های گیاه پروانش شد. با توجه به نتایج به دست آمده از مقایسه میانگین‌ها ‌تیمار × سال، بیشترین میزان وزن ‌تر‌ برگ (79/203 گرم در متر مربع)، وزن‌ خشک‌ ‌برگ (47/33 گرم در متر مربع ) وزن‌ ترساقه ( 38/88 گرم در متر مربع )، وزن خشک ریشه (23/5 گرم در متر مربع) مربوط به تیمار 4 گرم در متر مربع پتاسیم‌هیومات در سال دوم بود. همچنین بیشترین فعالیت آنزیم پراکسیداز (92/0 جذب در دقیقه در میلی‌گرم پروتئین) در سال دوم و وزن ‌تر‌ ریشه (77/27 گرم در متر مربع) مربوط به تیمار 5/3 گرم در متر مربع پتاسیم‌هیومات در سال اول بود. نتیجه‌گیری: تغذیه گیاه با کود پتاسیم‌هیومات در سطح 4 گرم در مترمربع، بیشترین تاثیر را بر بهبود مولفه‌های رشدی شامل وزن تر و خشک برگ و ساقه و ریشه گیاه پروانش داشت. همچنین استفاده از این کود در سطح 4 گرم در متر مربع بیشترین تاثیر را بر فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز داشت. استفاده از این کود در سطح 5/3 گرم در متر مربع بیشترین تاثیر را بر مقدار آلکالوئید کل در برگ داشت.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7185_9fe348e26c1a6f1b908ea75effc5a485.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 The effect of the type of calcium fertilizer sources on the quantitative and qualitative characteristics of "Hayward" kiwi fruit at harvest time اثر نوع منبع کودی کلسیمی بر ویژگی‌های کمی و کیفی میوه‌ی کیوی رقم "هایوارد" در زمان برداشت 109 125 7169 10.22069/jopp.2025.22948.3203 FA فاطمه حسن زاده نارنج بنی دانشجوی دکتری علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. محمد علی بهمنیار نویسنده مسئول، استاد تمام گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. 0000-0001-8804-8479 طاهره رئیسی دانشیار پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، رامسر، ایران بهی جلیلی دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. جواد فتاحی مقدم دانشیار پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، رامسر، ایران Journal Article 2024 11 10 Background and purpose: Calcium is the most required substance in fruit and it can be considered as the most important mineral element that is involved in determining the quality of fruit. One of the ways to improve the quality and firmness of the fruit texture is to feed the leaves of kiwi fruit vines during the fruit growth period. Therefore, this research was conducted in order to investigate the effect of the type of calcium fertilizer source on the quantitative and qualitative characteristics of "Hayward" kiwi fruit at the time of harvest. Materials and Methods: materials and methods: Experiment in the form of complete randomized blocks with three sources of calcium supply including calcium chloride, calcium nitrate and calcium silicate and 3 replications and two foliar spraying times. The first time: the beginning of foliar spraying in the fast growth phase of the fruit and in the second time, the beginning of foliar spraying in the slow growth phase of the fruit It was done on kiwi fruit vines. Two weeks after the end of foliar spraying, leaf sampling was done and nitrogen, calcium elements were measured in the leaf. After the amount of soluble solids reached 6.2%, the fruits were harvested and qualitative and quantitative characteristics including fruit weight, fruit skin color, soluble solids (TSS), fruit dry matter percentage, fruit texture firmness, titratable acidity , the amount of vitamin C, total fruit phenol, fruit nitrogen, fruit potassium, fruit calcium and fruit phosphorus were measured. Results: The results show the positive effect of foliar spraying of calcium treatments on the increase of calcium and nitrogen in leaves and fruits. Calcium nitrate and calcium chloride treatments led to a 21% increase in fruit weight in the first phase of fruit growth. Foliar spraying has increased the hardness of fruit tissue in calcium chloride and calcium nitrate treatments in the first and second phases of foliar spraying compared to the control treatment. The highest percentage of fruit dry matter was in calcium chloride treatment. Calcium nitrate treatment has increased the titratable acidity of the fruit by 11% compared to the control. The foliar spraying treatments in the first and second phases of foliar spraying had no effect on the amount of dissolved solids. Vitamin C was the highest in the first phase of foliar spraying in calcium chloride treatment and in the first and second phase of foliar spraying in calcium nitrate treatment. Also, foliar spraying increased the amount of phenol in the treatments compared to the control treatment. Conclusion: Based on the results of this research, it can be said that foliar spraying of calcium treatments during fast growth and slow fruit growth had a positive effect on the quality characteristics of the fruit, especially firmness. Foliar spraying of calcium chloride treatment had better results on fruit quality characteristics than other treatments. Due to the storage of kiwi fruit in the cold room and due to the importance of the shelf life of the fruit in the cold room, it is recommended to spray calcium chloride during the fruit growing season in the fast and slow growth stages of the fruit. سابقه و هدف: کلسیم بیشترین ماده مورد نیاز در میوه کیوی است و شاید بتوان آن را مهم‌ترین عنصر معدنی دانست که در تعیین کیفیت میوه دخالت دارد. یکی از راه‌های بهبود کیفیت و سفتی بافت میوه، تغذیه برگی تاک‌های کیوی‌فروت طی دوره رشد میوه است. لذا این پژوهش به منظور بررسی تأثیر نوع منبع کودی کلسیم بر ویژگی‌های کمی و کیفی میوه‌ی کیوی رقم "هایوارد" در زمان برداشت انجام شد. مواد و روش‌ها: آزمایش در قالب بلوک‏های کامل تصادفی با سه منبع تامین کلسیم شامل کلرید کلسیم، نیترات کلسیم و سیلیکات کلسیم و 3 تکرار و دو زمان محلول پاشی(زمان اول: آغاز محلول‌پاشی در مرحله رشد سریع میوه، زمان دوم: آغاز محلول‌پاشی در مرحله رشد کند میوه) بر روی تاک‏های کیوی‏فروت انجام شد. دو هفته بعد از اتمام محلول‌پاشی نمونه‌برداری از برگ انجام شد و عناصر نیتروژن، کلسیم در برگ اندازه ‌گیری شد. بعد از اینکه مقدار مواد جامد محلول به حداقل 2/6 درصد رسید، میوه‌ها برداشت شده و ویژگی‌های کیفی و کمی میوه شامل وزن، رنگ پوست، مواد جامد محلول(TSS)، درصد ماده خشک، سفتی، اسیدیته قابل تیتراسیون، مقدار ویتامین ث، فنل کل، نیتروژن و کلسیم در میوه اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج نشان دهنده تاثیر مثبت محلول‌پاشی تیمارهای کلسیم بر افزایش کلسیم و نیتروژن در برگ و میوه دارد. تیمارهای نیترات کلسیم و کلرید کلسیم منجر به افزایش 21 درصد وزن میوه در فاز رشد اول میوه شدند. محلول‌پاشی باعث افزایش سفتی بافت میوه در تیمارهای کلرید کلسیم و نیترات کلسیم در فاز اول و دوم محلول‌پاشی نسبت به تیمار شاهد شده است. بیشترین درصد ماده خشک میوه در تیمار کلرید کلسیم بوده است. تیمار نیترات کلسیم باعث افزایش 11 درصد اسیدیته قابل تیتراسیون میوه نسبت به شاهد گردید. تیمارهای محلول‌پاشی در فاز اول و دوم محلول‌پاشی تاثیری بر میزان مواد جامد محلول نداشتند. ویتامین ث در فاز اول محلول‌پاشی در تیمار کلرید کلسیم و در فاز اول و دوم محلول‌پاشی در تیمار نیترات کلسیم بیشترین مقدار بود. همچنین محلول‌پاشی باعث افزایش میزان فنول در تیمارها نسبت به تیمار شاهد شد. نتیجه‌گیری: با استناد به نتایج این تحقیق، می‌توان گفت که محلول پاشی تیمارهای کلسیم در زمان رشد سریع و رشد کند میوه اثر مثبتی بر ویژگی‌های کیفی میوه به ویژه سفتی داشت. محلول‌پاشی تیمار کلرید کلسیم نسبت به بقیه تیمارها روی ویژگی‌های کیفی میوه نتایج بهتری داشت. به دلیل نگهداری کیوی در سردخانه و با توجه به اهمیت ماندگاری میوه در سردخانه، در کیوی کاری‌ها توصیه می‌شود محلول پاشی کلرید کلسیم طی فصل رشد میوه در مراحل رشد سریع و کند میوه انجام شود.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7169_84843047c08583d8ca7a71bfc53f87ea.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 The effect of planting density and genotype on onion seedling production under hydroponic cultivation conditions. تأثیر تراکم کشت و ژنوتیپ بر تولید نشاء پیاز تحت شرایط کشت هیدروپونیک 127 146 7263 10.22069/jopp.2025.23010.3207 FA سیده ندا موسوی دانشجوی کارشناسی‌ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران ناصر عالم زاده انصاری نویسنده مسئول، دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2024 11 22 Abstract Abstract Background and objectives: The production of onion seedlings in the hot climatic conditions of Ahvaz during late summer and early autumn has faced challenges. To achieve the above goals, a study was conducted to examine onion seedling production. In this experiment, two important factors were investigated: genotype and planting density. One alternative strategy for seedling production in controlled conditions is the use of LED lamps. The aim of this study is to determine the suitable genotype and density for producing marketable seedlings under artificial lighting to enhance community food security and ensure sustainable onion production. Materials and methods: To investigate the effects of density and onion genotype on seedling production in hydroponic cultivation under LED light, an experiment was conducted in 2023 in the growth chamber of the Horticultural Science and Engineering Department, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz. The experiment was carried out in a factorial arrangement within a randomized complete block design with three replications. The first factor included an Iranian onion genotype (Ramhormozi) and imported cultivars (Primavera, and Enza) and the second factor consisted of four density levels (1, 2, 6, and 12 plants per cell in a cultivation tray). Immediately after seed germination, the 105-cell cultivation trays (with a total experimental area of 4 square meters) were transferred to the growth chamber under LED light (a combination of blue and red lamps in a 50:50 ratio) with a light intensity of 300 µmol/m²/s. After 60 days, samples were taken from the seedlings, and traits such as shoot height, root length, leaf area, bulb diameter, fresh and dry weight of shoots and roots, chlorophyll a, b, and total chlorophyll, carotenoids, and vitamin C were calculated during the 2023 growing season at Shahid Chamran University of Ahvaz. The obtained results were analyzed using SPSS version 21 software and Duncan's multiple range test at a 5% probability level. Results: The results indicated that the effects of genotype, planting density, and their interaction were significant for all examined traits. The highest seedling bulb diameter was observed at a density of 1 plant per cell, while the lowest was recorded at 12 plants per cell. The maximum shoot and root weights were found in the Enza Cultivar. The highest leaf area (16 cm²) was observed in the Enza Cultivar at 1 plant per cell, and the lowest (6.3 cm²) in the Ramhormozi genotype at 12 plants per cell. The Enza Cultivar at 2 plants per cell (2.1 mg/g) and the Primavera Cultivar at 2 plants per cell (0.22 mg/g) showed the highest and lowest chlorophyll a content, respectively. The highest ascorbic acid level was obtained from the Primavera Cultivar at 6 plants per cell (15.98 mg/g), and the lowest from the Enza Cultivar at 6 plants per cell (15.94 mg/g). Conclusion: All germinated seeds across treatments remained healthy until the end of seedling growth and were capable of producing field-ready plants. The results demonstrate that onion seedling production using LED lamps is feasible, but the quality and quantity of seedlings are influenced by genotype and planting density. سابقه و هدف: تولید نشاء پیاز در شرایط آب و هوایی گرم اهواز در اواخر تابستان و اوایل پاییز با چالش‌هایی همراه است. لذا، بکارگیری روش‏های نوین تولید نشاء در سیستم هیدروپونیک یا آب کشت منجر به مطالعه‏هایی در رابطه با پرورش نشاء پیاز در این محیط کشت تحت تأثیر دو فاکتور زراعی ژنوتیپ و تراکم گردید. هدف از این مطالعه تعیین ژنوتیپ و تراکم مناسب برای پرورش نشاء زودرس و بازار پسند در زیر نور مصنوعی می باشد. جهت افزایش امنیت غذایی جامعه و پایداری تولید پیاز، یکی از راهکارهای مناسب تولید نشاء در شرایط کنترل شده با استفاده از لامپ‌های LED می‎باشد. مواد و روش‎ها: به منظور بررسی تأثیر تراکم و ژنوتیپ پیاز بر روی نشاء تولیدی در کشت هیدروپونیک زیر نور لامپ‏های LED، آزمایشی در سال 1402 در اطاق پرورش گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اول شامل 1 ژنوتیپ پیاز ایرانی (رامهرمزی) و ارقام وارداتی (پریماورا و انزا) و فاکتور دوم 4 سطح تراکم {1، 2، 6 و 12 گیاه در یک سلول سینی کشت} بود. بلافاصله پس از سبز شدن بذرها، سینی‏های کشت 105 حفره‏ای به اطاقک پرورش (سطح کل آزمایش 4 متر مربع بود) با نور لامپ‏های ال ای دی (ترکیبی از لامپ آبی و قرمز با نسبت [۵۰ :۵۰] ) با شدت نور 300 میکرومول بر متر مربع در ثانیه، منتقل شدند. پس از 60 روز از نشاءها نمونه گیری شد و صفاتی نظیر ارتفاع بخش هوایی، طول ریشه، سطح برگ نشاء، قطر سوخ‏چه نشاء، وزن تر و خشک بخش هوایی و ریشه، کلروفیل a، b و کل، کارتنوئید و ویتامین ث پژوهشی در سال زراعی 1402 در دانشگاه شهید چمران اهواز مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده با نرم افزار SPSS نسخه 21 و آزمون چند دامنه‏ای دانکن در سطح احتمال 5 درصد تجزیه و تحلیل شدند. یافته‏ها: نتایج نشان داد اثر ژنوتیپ، تراکم و اثر متقابل آن‏ها بر تمامی صفات مورد بررسی معنی‌دار بود. بیش‎ترین قطر سوخ‏چه نشاء در تراکم 1 بوته در سلول و کم‎ترین آن در تراکم 12 بوته در سلول مشاهده شد. بیش‎ترین وزن بخش هوایی و وزن ریشه در رقم انزا مشاهده گردید. بیش‎ترین سطح برگ نشاء (16 سانتی‏متر مربع) در رقم انزا با تراکم 1 بوته در سلول و کم‎ترین آن (3/6 سانتی‏متر مربع) در ژنوتیپ رامهرمزی در تراکم 12 بوته در سلول ثبت شد. رقم انزا در تراکم 2 بوته در سلول (2/1 میلی‌گرم بر گرم) و رقم پریماورا در تراکم 2 بوته در سلول (22/0 میلی‌گرم بر گرم) به ترتیب بیش‏ترین و کم‏ترین میزان کلروفیل a را به خود اختصاص داده‏اند. بیش‏ترین و کم‏ترین آسکوربیک اسید به ترتیب از رقم پریماورا در تراکم 6 بوته در سلول (98/15 میلی‌گرم بر گرم) و کم‏ترین آن از رقم انزا در تراکم 6 بوته در سلول (94/15 میلی‌گرم بر گرم) به‏دست آمد. نتیجه‏گیری: کلیه بذور سبز شده در تمام تیمارها تا انتهای رشد نشاء سالم بودند و قادر به تولید گیاه در مزرعه بودند. نتایج این آزمایش نشان داد امکان تولید نشاء پیاز با استفاده از لامپ‌های LED وجود دارد، اما کیفیت و کمیت نشاء تولیدی تحت تأثیر ژنوتیپ و تراکم کاشت قرار می‌گیرد.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7263_346a367c81132bb6d90e9f660de36db7.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 Effect of selenium and melatonin on growth and nitrate accumulation in spinach (Spinacea oleracea L.) اثر سلنیوم و ملاتونین بر رشد و تجمع نیترات در اسفناج (Spinacea oleracea L.) 147 163 7337 10.22069/jopp.2025.23340.3235 FA خواجه واحدالله مقدس دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران و استادیار گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه البیرونی، کاپیسا، افغانستان. فرشاد دشتی نویسنده مسئول، دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران Journal Article 2025 02 17 Background and purpose: Spinach (Spinacia oleracea L.) is very important in the diet due to its high nutritional value, so it is consumed in large quantities in most countries of the world. But this vegetable has a high ability to accumulate nitrates, and if we don't pay attention to its nitrates, it can pose risk to human health. This has led to extensive research on the possibility of reducing nitrate accumulation in this vegetable. Some of these researches are focused on the application of nutritional elements and plant hormones. It has been reported that the application of selenium and melatonin hormone is effective in reducing nitrate accumulation in various plants. This research aims to investigate the effect of selenium nutrition and melatonin spraying, as well as the interaction between the two, on the growth and nitrate accumulation in spinach. Materials and Methods: This study was conducted as a factorial experiment in a complete randomized design, including selenium as sodium selenite (0, 5, and 10 μM) and melatonin (0, 50, and 100 μM) in hydroponic cultivation and in a substrate of coco peat and perlite. The melatonin treatment was applied as a foliar spray at the three-leaf stage and after sunset, twice with a one-week interval. Selenium treatment was given to the plants in combination with the Hoagland nutrient solution. Growth indices, chlorophyll, leaf antioxidant capacity, total flavonoid concentration, total phenol concentration, vitamin C content, nitrate, and nitrate reductase enzyme activity were measured after harvesting the plants. Results: The results of this research showed that the use of selenium and melatonin increased the growth traits such as total fresh weight biomass, shoot fresh weight, leaf fresh weight, and total dry weight biomass compared to the control. Application of selenium and melatonin increased some biochemical traits such as total phenol and flavonoid, antioxidant capacity and selenium of leaves. Data analysis showed that selenium and melatonin are effective in reducing nitrate accumulation in leaves and stems, and their effectiveness depends on their concentration. The findings of this research showed that selenium and melatonin have a better effect in reducing nitrate accumulation in leaves compared to stem. One reason for the effectiveness of melatonin in leaves compared to stems may be due to the larger surface area of the leaves being exposed to the melatonin spray. It seems that selenium has a negative effect on the plant at a concentration of 10 mM, although it has reduced nitrate accumulation; however, it was not as effective as at the level of 5 mM. The application of 50 mM melatonin resulted in a decrease in nitrate levels, but the concentration of 100 mM melatonin was more effective than 50 mM. It is possible that higher levels of melatonin are more effective in the expression of genes related to nitrate and nitrite reductase enzymes and thereby reduce nitrate levels. The highest amount of nitrate was found in the leaves and stems and the lowest amount of nitrate reductase enzyme activity was found in the leaves and stems of control plants, while the lowest amount of nitrate in leaves and stems was obtained in the treatment combination of 5 μM selenium and 100 μM melatonin, which decreased the amount of nitrate in the leaf to 65% and in the stem to 52%, And nitrate reductase enzyme activity showed a 32% increase in the leaf and a 65% increase in the stem compared to the control.Conclusion: Present research show that, the treatment combination of 5 μM selenium and 100 μM melatonin had the best effect in increasing total biomass (wet and dry) and reducing nitrate accumulation in spinach. سابقه و هدف: اسفناج (Spinacia oleracea L.) به دلیل ارزش تغذیه‌ای بالا از اهمیت بسیاری در رژیم غذایی برخوردار است، بطوریکه در اکثر کشورهای دنیا به مقدار زیاد مصرف می‌شود. اما این سبزی قابلیت بالایی در تجمع نیترات داشته و در صورت عدم توجه به نیترات موجود در آن، می‌تواند برای سلامتی انسان خطر آفرین باشد. این امر باعث شده است که تحقیقات گسترده‌ای در رابطه با امکان کاهش تجمع نیترات در این سبزی انجام شود. برخی از این پژوهش‌ها بر کاربرد عناصر تغذیه‌ای و هورمونهای گیاهی متمرکز شده‌اند. گزارش شده است ‌که کاربرد عنصر سلنیوم و هورمون ملاتونین در کاهش تجمع نیترات در گیاهان مختلف موثر است. این پژوهش بر آن است تا اثر تغذیه اسفناج با سلنیوم و همچنین محلول‎‌‌‎‎‎‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌پاشی ملاتونین و خصوصا اثرمتقابل این دو را بر رشد و تجمع نیترات در اسفناج بررسی کند. مواد و روش‌ها: این تحقیق بصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی شامل سلنیوم از منبع سلنات سدیم (0، 5 و 10 میکرومولار) و ملاتونین (0، 50 و 100 میکرومولار) در کشت هیدروپونیک و در بستر کوکوپیت و پرلیت انجام شد. تیمار ملاتونین بصورت محلول پاشی برگی در مرحله 3 برگی و پس از غروب آفتاب، دوبار و با فاصله یک هفته انجام شد. تیمار سلنیوم در ترکیب با محلول غدایی هوگلند به گیاهان داده شد. شاخص‌های رشد، کلروفیل، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی برگ، غلظت فلاونوئید کل،غلظت فنل کل، میزان ویتامین ث، نیترات و فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز پس از برداشت گیاهان اندازه گیری شد. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که، کاربرد سلنوم و ملاتونین سبب افزایش صفات رشدی نظیر، زیست توده کل (وزن تر و خشک)، وزن تر اندام هوایی و وزن تر برگ نسبت به شاهد شد. کاربرد سلنیوم و ملاتونین سبب افزایش بعضی از صفات کیفی مانند محتوای فنل کل، ظرفیت آنتی اکسیدانی و میزان سلنیوم برگ شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که سلنیوم و ملاتونین در کاهش تجمع نیترات در برگ و ساقه موثر هستند که اثر بخشی شان بستگی به غلظت آن‌ها دارد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که سلنیوم و ملاتونین اثر بهتری در کاهش تجمع نیترات در برگ نسبت به ساقه داشتند. سلنیوم در سطح 10 میکرومولار اثر منفی روی رشد گیاه داشت چرا‌که باعث کاهش زیست توده کل و وزن تر اندام هوایی نسبت به شاهد شد. اگرچه غلظت 10 میکرو مولار سلنیوم تجمع نیترات در گیاه را کاهش داد ولی تاثیر تیمار 5 میکرومولار به مراتب بیشتر بود. بکارگیری 50 میکرومولار ملاتونین منجر به کاهش میزان نیترات برگ شد اما سطح 100 میکرومولار ملاتونین تاثیر بیشتری نسبت به 50 میکرومولار داشت. در ترکیب تیمارها، بیشترین میزان نیترات در برگ و ساقه و کمترین میزان فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز در برگ و ساقه مربوط به گیاهان شاهد بود در حالی‌که، کمترین میزان نیترات در برگ و ساقه در ترکیب تیماری 5 میکرومولار سلنیوم و 100 میکرومولار ملاتونین بدست آمد، بطوریکه میزان نیترات در برگ و ساقه به ترتیب 65 و 52 درصد نسبت به شاهد کاهش یافت، در همین تیمار میزان فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز در برگ و ساقه به ترتیب 32 و 65 درصد نسبت به شاهد افزایش نشان داد. احتمال می‌رود که کاربرد سلنیوم و ملاتونین با افزایش بیان ژن‌های مرتبط به آنزیم نیترات ردوکتاز بر کاهش تجمع نیترات در اسفناج موثر بوده است. نتیجه گیری: پژوهش حاضر نشان داد که، ترکیب تیماری 5 میکرومولار سلنیوم و 100 میکرومولار ملاتونین بهترین اثر در افزایش زیست توده کل (تر و خشک) و کاهش تجمع نیترات در اسفناج داشت.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7337_458875d4ff5fba3d99f97cfe92f0b365.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 Evaluation of new hybrids of sugar beet against cyst nematode in infested fields ارزیابی مقاومت هیبریدهای جدید چغندرقند نسبت به نماتد سیستی در مناطق آلوده 165 183 7382 10.22069/jopp.2025.23417.3240 FA پیمان نوروزی دانشیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران حسن حمیدی نویسنده مسئول، محقق بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران جمشید سلطانی ایدلیکی استادیار بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران محسن بذرافشان استادیار بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران Journal Article 2025 03 09 Introduction Sugar-beet cyst nematode (SBCN) (Heterodera schachtii) is a major limiting factor in production of sugar beet in Iran and other countries of the world. The most efficient method to control this disease is using resistant varieties and hybrids. This nematode is distributed globally and is mainly found in temperate, Mediterranean and subtropical climates, where it has been found and identified in major sugar beet growing areas in more than 87 countries. The aim of the present study is to determine the performance of foreign hybrids received in areas infected with cyst nematode and to select a hybrid or hybrids resistant to this nematode and with high yield for future VCU experiments and ultimately to introduce them for cultivation in infected areas of the country. Materials and Methods In order to evaluate the resistance of new sugar beet hybrids of Syngenta company, one trial with 16 genotypes (13 hybrids and two susceptible genotypes belonging to Syngenta company and three resistant checks) was conducted in nematode-infested fields in Khorasan Razavi (Torogh), Fars (Zarghan) and West Azarbyejan (Khoy, Pekachik village) provinces in randomized complete block design with four replications. After harvesting, the qualitative and quantitative characteristics of sugar beet roots were measured and statistically analyzed. After sampling and recording data in Excel, data analysis was done using SAS 9.1 statistical software. After performing the homogeneity of variances test through Bartlett's test, composite analysis of three region' data was done. In order to group the experimental materials, Ward's cluster analysis was used. In order to compare the mean of the traits under study, Duncan test was used at the probability level of five percent. Results and Discussion Bartlett's test was performed to test the homogeneity of error variance of three experiments. Chi-square of sugar content, white sugar yield and root sodium were not significant and were used for combined variance analysis. In combined variance analysis, the interaction effect of genotype at location was significant for the mentioned traits. Therefore, it was not possible to compare the average of the main effects of location and genotype, and only within each region, the average of genotypes was compared with each other. The results of cluster analysis showed that the 16 studied sugar beet genotypes were separated into three separate groups. Also, the F-21119 genotype, which was in the first group and had high white sugar yield in all three regions of Mashhad, Zarqan and Khoy, had good adaptation in the three regions. Conclusion Results showed that in all three regions of Mashhad, Zarghan and Khoi, hybrid F-21119 was the best experimental hybrid with white sugar yield of 10.63 tons per hectare, 6.54 tons per hectare and 5.73 tons per hectare respectively and it has been well adapted in three regions. Of course, to confirm the superiority of the hybrid selected from this research, it is recommended that it be proven in experiments to determine the future agricultural value of the cultivated variety and the stability of its white sugar yield. نماتد سیستی چغندرقند یکی از عوامل مهم محدود کننده تولید چغندرقند در کشور و سایر نقاط جهان است. بهترین و موثرترین روش مبارزه، استفاده از ارقام و هیبریدهای مقاوم می باشد. این نماتد در سطح جهانی پراکنده است و عمدتاً در آب‌وهوای معتدل ، مدیترانه‌ای و نیمه گرمسیری یافت می‌شود، بطوریکه در مناطق عمده کشت چغندرقند در بیش از 87 کشور یافت و شناسایی‌شده است. هدف از انجام تحقیق حاضر تعیین عملکرد هیبریدهای خارجی دریافت شده، در مناطق آلوده به نماتد سیستی و انتخاب هیبرید یا هیبریدهای مقاوم به این نماتد و عملکرد بالا برای آزمایشات VCU آتی و نهایتاً معرفی آن‌ها برای کشت در مناطق آلوده کشور می‌باشد. به منظور ارزیابی مقاومت به نماتد سیستی هیبریدهای جدید چغندرقند شرکت سینجنتا، پروژه ای به سفارش شرکت مذکور به صورت یک آزمایش در سه منطقه در استانهای خراسان رضوی(مشهد، ایستگاه طرق)، فارس(ایستگاه زرقان) و آذربایجان غربی (خوی، روستای پکاچیک) هر آزمایش به تعداد 16 ژنوتیپ (11 هیبرید متعلق به شرکت مذکور و دو شماره حساس به همراه سه رقم تجارتی به عنوان شاهد مقاوم به نماتدسیستی) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در مزارع آلوده به نماتد سیستی چغندرقند به اجرا درآمد. پس از نمونه‌برداری و ثبت اطلاعات در برنامه Excel نسبت به تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SAS 9.1 اقدام شد. با توجه به اینکه این پژوهش در چند منطقه اجـرا گردیـده بـود لـذا قبـل از تجزیـه مرکب، اقدام به انجام آزمون یکنواختی واریانس‌هـا از طریق آزمون بارتلت گردید. نتیجـه ایـن آزمـون نشـان داد واریانس خطاهای آزمایشی برای برخی صفات یکنواخت هستند، بنابراین اقدام به تجزیه مرکب صفات گردید. جهت مقایسه میانگین صفات نیز از آزمون دانکن در سطح احتمال پنج درصد استفاده گردید. پس از برداشت آزمایشات، خصوصیات کمی و کیفی هر یک از ژنوتیپ ها مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. آزمون بارتلت برای تست یکنواختی واریانس خطای سه آزمایش انجام شد. کای اسکوئر صفات عیارقند، عملکرد شکر سفید و سدیم ریشه معنی دار نبود و برای تجزیه واریانس مرکب استفاده شدند. در تجزیه واریانس مرکب، اثرمتقابل ژنوتیپ در مکان برای صفات مذکور معنی دار شد. بنابراین، امکان مقایسه میانگین اثرات اصلی مکان و ژنوتیپ نبود و فقط در داخل هر منطقه ژنوتیپ ها با یکدیگر مقایسه میانگین شدند. بدین ترتیب مشخص شد در هر سه منطقه مشهد، زرقان و خوی، هیبرید F-21119 به ترتیب با عملکرد شکر سفید 63/10 تن در هکتار، 54/6 تن در هکتار و 07/6 تن در هکتار برترین هیبرید آزمایشی بوده و سازگاری خوبی در سه منطقه داشته است.البته برای تائید برتری هیبرید منتخب از این تحقیق، پیشنهاد می‌گردد در آزمایش‌های تعیین ارزش زراعی آتی کشت‌شده و پایداری عملکرد قند سفید آن نیز به اثبات برسد

https://jopp.gau.ac.ir/article_7382_601339981da3bec4fe638841f8ac0fbc.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 32 4 2025 12 22 The effect of enriching the substrate of two edible oyster mushroom species with some nutritional supplements تأثیر غنی‌سازی بستر دو گونه قارچ خوراکی صدفی با برخی مکمل‌های غذایی 185 204 7345 10.22069/jopp.2025.23584.3251 FA کلثوم شیخی ملشائی دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد بیماری‌شناسی گیاهی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ایران 0009-0006-7228-8244 سید اسماعیل رضوی نویسنده مسئول، دانشیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ایران. سید جواد صانعی استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ایران. الهه لطفعلی‌نژاد دانش‌آموخته دکتری بیماری‌شناسی گیاهی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ایران. Journal Article 2025 04 26 Background and Objective: Edible oyster mushrooms, Pleurotus spp. are the second most important cultivated mushrooms worldwide, accounting for 25% of the total global production of edible mushrooms. These mushrooms are primary decomposers that can easily grow on lignocellulosic resources, including decayed wood and agricultural residues such as grain stubble and sawdust, etc. The culture medium and the mushroom species can be important factors in increasing mushroom yield, quality in bioconversion, and biological efficiency. The oyster mushroom culture medium determines the rate of mycelium development and mushroom production and yield. Improper culture medium causes abnormal mycelium growth, which leads to a decrease in the nutritional value of the mushroom and a decrease in yield. The method of preparing the culture medium and using nutritional supplements affects the yield and quality of edible mushrooms. This experiment aimed to investigate the effect of culture medium and nutritional supplements, including wheat bran and soybean flour, on improving the yield and growth of edible oyster mushrooms, Pleurotus florida, and Pleurotus eryngii. Materials and Methods: This study was conducted in 2020 in the edible mushroom cultivation hall located at Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources. The primary inoculum of oyster mushrooms, Pleurotus florida (Mont), and P. eryngii species were prepared from the mushroom collection of the Plant Protection Department. In this study, wheat straw and sawdust were used as substrates in equal proportions for the cultivation of oyster mushrooms, and wheat straw was used for the cultivation of Pleurotus florida. Nutritional supplements, including wheat bran and soybean flour, were added to the substrates at five levels (0, 2, 8, 12, and 20 percent of the fresh weight of the substrate). This experiment was conducted using a factorial design with 4 replications. Approximately four weeks after cultivation and after the caps reached the appropriate size, harvesting was carried out, and in order to investigate the effect of nutritional supplements, initial yield (first arrow), total yield (harvested in three stages), number of fruiting bodies, length of spawn run period, biological efficiency, and protein content in each culture bed were calculated. Yield was evaluated based on the total weight of mushrooms harvested from each bed block during the three growth phases. Fruiting body protein content was also calculated by measuring nitrogen using the Kjeldahl method. Results: In this study, the shortest vegetative period and the lowest number of fruiting bodies in both mushroom species belonged to the 20% soybean flour treatment. On the other hand, based on the results of this study, the growth period of the P. eryngii species was recorded less than that of P. florida. The highest average biological efficiency in the P. florida species was attributed to the wheat bran treatment at 20% with an average of 23.47 g. In both species studied, the lowest biological efficiency was attributed to soybean flour at 20%. According to the results obtained, the highest average yield in P. florida was observed in the wheat bran treatment at 20% (164.33 g) and the lowest in the soybean flour treatment (65.41 g). The highest yield in P. eryngii was obtained in the control treatment (29 percent) and the lowest in the soybean flour treatment at 20%. The highest protein percentage (55%) was also obtained in P. eryngii with wheat bran treatment. Conclusion: In this study, wheat bran supplements had greater mycelium growth periods, biological efficiency, and yield than other supplements. سابقه و هدف: قارچ‌های خوراکی صدفی Pleurotus spp.، دومین قارچ مهم کشت شده در سراسر جهان هستند که 25 درصد از کل تولید جهانی قارچ‌های خوارکی را به خود اختصاص داده‌اند. این قارچ‌ها از تجزیه‌کننده‌های اولیه هستند که به‌راحتی می-توانند روی منابع لیگنوسلولزی از جمله چوب‌های پوسیده و بقایای زراعی مانند کلش غلات و خاک اره و ... رشد کنند. بستر کشت و همچنین گونه قارچ می‌تواند یک عامل مهم در افزایش عملکرد قارچ، کیفیت آن در تبدیل زیستی و افزایش راندمان زیستی باشد. بستر کشت قارچ صدفی تعیین کننده میزان توسعه میسلیوم و میزان تولید و عملکرد قارچ است. بسترکشت نامناسب، باعث رشد غیر-معمول میسلیوم شده که منجر به کاهش ارزش غذایی قارچ و کاهش عملکرد می‌شود. نحوه آماده‌سازی بستر کشت و استفاده از مکمل‌های غذایی بر میزان عملکرد و کیفیت قارچ‌های خوراکی تاثیر گذار است. هدف از این آزمایش بررسی تأثیر بستر کشت و مکمل‌های غذایی از جمله سبوس گندم و آرد سویا بر بهبود عملکرد و رشد قارچ خوراکی صدفی Pleurotus florida و Pleurotus eryngii می‌باشد. مواد و روش‌ها: این تحقیق در سال 1399 در سالن پرورش قارچ خوراکی واقع در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. مایه تلقیح اولیه قارچ صدفی، گونه‌های Pleurotus florida (Mont) و P. eryngii از کلکسیون قارچ گروه گیاهپزشکی تهیه گردید. در این پژوهش از کلش گندم و خاک اره به عنوان بستر با نسبت‌های مساوی برای کشت قارچ خوراکی صدفی ارینجی و کلش گندم برای کشت قارچ صدفی فلوریدا استفاده شد. مکمل‌های غذایی شامل سبوس گندم و آرد سویا در پنج سطح (0، 2، 8، 12 و 20 درصد وزن تر بستر کشت) به بسترهای کشت اضافه شدند. این آزمایش با استفاده از طرح فاکتوریل در 4 تکرار صورت گرفت. تقریبا چهار هفته پس از کشت و پس از رسیدن کلاهک‌ها به اندازه مناسب، برداشت انجام شد و به‌منظور بررسی اثر مکمل‌های غذایی، عملکرد اولیه (فلش اول)، عملکرد کل (برداشت در سه مرحله)، تعداد اندام بارده، طول دوره پنجه‌دوانی، راندمان و میزان پروتئین در هر بستر کشت محاسبه گردید. عملکرد بر اساس وزن کل قارچ‌های برداشت شده از هر بلوک بستر در طی سه فاز رشدی مورد بررسی قرار گرفت. میزان پروتئین اندام بارده نیز با اندازه گیری نیتروژن به روش کجلدال محاسبه شد. یافته‌ها: در این پژوهش کوتاه‌ترین دوره رویشی و کمترین تعداد کلاهک در هر دو گونه قارچ، متعلق به تیمار آرد سویا 20 درصد بود. از طرفی بر اساس نتایج این پژوهش دوره رشدی گونه ارینجی کمتر از فلوریدا ثبت شد. بیشترین میانگین راندمان زیستی در گونه فلوریدا به تیمار سبوس گندم در سطح 20 درصد با میانگین 47/23 گرم تعلق گرفت. در هر دو گونه قارچ صدفی مورد مطالعه، کمترین راندمان زیستی متعلق به آرد سویا در سطح 20 درصد بود. مطابق نتایج به‌دست آمده، بیشترین میانگین عملکرد در قارچ صدفی فلوریدا در تیمار سبوس گندم با سطح 20 درصد ( 33/164 گرم) و کمترین آن در تیمار آرد سویا (41/65 گرم) مشاهده شد. بیشترین عملکرد در قارچ صدفی ارینجی در تیمار شاهد (29 درصد) و کمترین آن از تیمار آرد سویا در سطح 20 درصد به‌دست آمد. بالاترین درصد پروتئین (55 درصد) نیز در قارچ صدفی ارینجی با تیمار سبوس گندم حاصل شد. نتیجه‌گیری: در این پژوهش مکمل سبوس گندم نسبت به سایر مکمل‌ها از طول دوره رشد میسلیوم، راندمان زیستی، عملکرد بیشتری برخوردار بود.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7345_eb38b27ffffafd9ce9eadb800ccc5edd.pdf