دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Agro-ecological zoning of lands in Behshahr county for the cultivation of autumn wheat and barley (Case study: Yaneh-Sar region) پهنه‌بندی زراعی- بوم‌شناختی اراضی شهرستان بهشهر جهت کشت گندم و جو پاییزه (مطالعه موردی: بخش یانه‌سر) 1 25 7733 10.22069/jopp.2024.22261.3126 FA کریم ریاحی دانشجوی دکتری رشته آگروتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. گرگان. ایران حسین کاظمی نویسنده مسئول، استاد گروه علوم باعبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. گرگان. ایران افشین سلطانی استاد گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. گرگان. ایران 0000-0002-6941-4047 فردین صادق زاده دانشیار گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. ساری. ایران 0000-0000-0000-0001 Journal Article 2024 03 02 Abstract Introduction and aim: One of the best ways to know the ecological ability of each region is the method of land surveying and evaluating land suitability. By this method, it is possible to determine the suitable area for the cultivation of each plant on a wide scale compared to the laboratory and field methods, and to take steps towards the sustainability of agriculture and prevention of environmental destruction with targeted management principles. This study was conducted with the aim of agro-ecological evaluation of agricultural lands in Behshahr county (Mazandarn province) for the cultivation of wheat and barley using spatial analysis of GIS and AHP in 2020-2021. Materials and Methods For this purpose, climatic variables (minimum, maximum, average temperatures and annual precipitation), topography (slope, direction and height) and soil characteristics (texture, K, P, Cu, Mn, N, Fe, TNV, organic matter, EC, pH and OC) were used. Thematic maps of each variable were prepared in ArcGIS 10.8, then the final map was produced by assigning AHP weights. The final map was classified into four classes: highly suitable, suitable, semi-suitable and non-suitable. Results: Based on the obtained results, it was found that the most suitable areas for wheat cultivation are located in the north and northwest regions, respectively, and for barley in the southeast parts of the region. In general, the area of two high suitable and suitable classes for two crops of wheat and barley included 13, 23.5, 35 and 28% of the total area respectively, but the area of semi-suitable and non-suitable classes for two crops were 35 and 59%, respectively. According to the obtained results, climatic conditions, especially rainfall, soil organic matter and topography were the main reasons for this condition. Conclusion: In this research, it was found that for wheat and barley, 23 and 37% of the studied agricultural lands were suitable for production in terms of topography, soil and climate, and there is no limitation in terms of these variables. In general, among the limiting factors, annual rainfall, low percentage of organic matter and poor soil fertility are identified as the limiting factors for rainfed wheat and barley cultivation in semi-suitable and non-suitable classes. Keywords: AHP, Barley, Geographical Information System (GIS), Land use suitability, Wheat. Introduction and aim: One of the best ways to know the ecological ability of each region is the method of land surveying and evaluating land suitability. By this method, it is possible to determine the suitable area for the cultivation of each plant on a wide scale compared to the laboratory and field methods, and to take steps towards the sustainability of agriculture and prevention of environmental destruction with targeted management principles. This study was conducted with the aim of agro-ecological evaluation of agricultural lands in Behshahr county (Mazandarn province) for the cultivation of wheat and barley using spatial analysis of GIS and AHP in 2020-2021. مقدمه و هدف: یکی از بهترین روش‌ها برای سنجش توان بوم‌شناختی هر منطقه، روش مساحی و ارزیابی تناسب کاربری اراضی است. بوسیله این روش مناطق مستعد برای کشت هر گیاه در یک مقیاس بزرگ در مقایسه با مطالعات آزمایشگاهی و مزرعه‌ای مشخص می گردد. این دست مطالعات در راستای کشاورزی پایدار بوده و از تخریب منابع محیطی جلوگیری می‌کند. این مطالعه با هدف ارزیابی زراعی- بوم شناختی اراضی زراعی شهرستان بهشهر (استان مازندران) جهت کشت دو گیاه گندم و جو با استفاده تحلیل‌های مکانی GIS و AHP در سال 1401-1400 انجام شد. مواد و روش‌ها: برای این منظور از متغیرهای اقلیمی (دماهای کمینه، بیشینه، متوسط و بارش سالانه)، توپوگرافی (شیب، جهت و ارتفاع) و خصوصیات خاک (بافت‌، K، P، Cu، Mn، N، Fe، TNV، ماده آلی، EC، pH و OC) استفاده شد. نقشه‌های موضوعی هریک از متغیرها در ArcGIS 10.8‌تهیه شد، سپس نقشه نهایی با اختصاص وزن‌های AHP روی‌هم‌گذاری شدند. نقشه نهایی در چهار طبقه بسیار مستعد، مستعد، نیمه مستعد و غیر مستعد طبقه‌بندی شد. یافته‌ها: مساحت دو طبقه بسیار مستعد و مستعد برای گیاه گندم به ترتیب 3/13، 6/23 و جو 1/20 و7/23 درصد از کل منطقه در برگرفت. همچنین دو پهنه با قابلیت کشت نیمه مستعد وغیر مستعد برای این دو گیاه به ترتیب 2/28 و 1/35 درصد برای گندم و6/28 و 6/27 برای جو از کل مساحت منطقه مورد مطالعه را شامل شد. بر اساس نتایج بدست آمده مشخص شد مناطق بسیار مستعد در قسمتهایی از شمال غربی و مناطق مستعد و نیمه مستعد در قسمتهای مرکزی و مناطق غیر مستعد در قسمتهای شرقی و جنوب شرقی منطقه واقع شده است. نتیجه‌گیری: در این مطالعه مشخص شد شرایط اقلیمی مخصوصا بارش که از غرب به شرق به صورت نزولی و دما از سمت غرب به شرق روند سعودی داشته و همچنین از نظر توپو گرافی مناطق شرقی و جنوب شرقی از ارتفاعات بالاتری برخوردار بوده و کاهش ماده آلی خاک در قسمتهای شرقی و جنوبی، از دلایل اصلی وضعیت ضعیف استعداد اراضی در منطقه می‌باشد. کلمات کلیدی: استعدادسنجی اراضی، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، جو، گندم، AHP. مقدمه و هدف: یکی از بهترین روش‌ها برای سنجش توان بوم‌شناختی هر منطقه، روش مساحی و ارزیابی تناسب کاربری اراضی است. بوسیله این روش مناطق مستعد برای کشت هر گیاه در یک مقیاس بزرگ در مقایسه با مطالعات آزمایشگاهی و مزرعه‌ای مشخص می گردد. این دست مطالعات در راستای کشاورزی پایدار بوده و از تخریب منابع محیطی جلوگیری می‌کند. این مطالعه با هدف ارزیابی زراعی- بوم شناختی اراضی زراعی شهرستان بهشهر (استان مازندران) جهت کشت دو گیاه گندم و جو با استفاده تحلیل‌های مکانی GIS و AHP در سال 1401-1400 انجام شد. .

https://jopp.gau.ac.ir/article_7733_f0cff5ae691f6d5a041041338fca93cd.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Improving yield, yield components and some qualitative traits of soybeans with priming and foliar application of micronutrients under weed stress بهبود عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات کیفی دانه سویا با پیش تیمار و محلول‌پاشی ریزمغذی‌ها تحت تنش علف های هرز 27 62 6842 10.22069/jopp.2024.22317.3135 FA حمید باقری دانشجوی دکتری اگروتکنولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران علی سپهری نویسنده مسئول، دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران Journal Article 2024 03 25 Background and objectives: Weed competition for resources is one of the most important limiting factors in soybean production, Today, one of the solutions to deal with these unwanted plants on farms is the use of stress alleviator and micronutrient fertilizers, which have a significant effect on the ability of crops to compete with weeds, The effect of seed priming and Foliar application of micronutrients was investigated on yield, yield attributes and some qualitative traits of soybean under weed stress. Materials and methods: In this research, seed priming and foliar application of micronutrients affect yield, yield attributes and some qualitative traits of soybean cv. Kowsar under weed stress as a factorial experiment based on completely randomized blocks was performed during 2020-2021 at Qorveh (Kurdistan province) in three replications. salicylic acid prime with a concentration of 0.5 mM, hydroprime and non-prime, hand weeding in three levels no-weeding, once weeding, twice weeding and foliar application of micronutrients in four levels include foliar application with water (control), zinc sulfate with a concentration of 0.03%, manganese sulfate with a concentration of 0.03% and iron chelate with 9% was investigated. Results: The parameters of the yield attributes such as the number of pods per plant, number of seeds in the pod, number of seeds per plant and the harvest index showed the yield stability in the pretreatment of seeds with salicylic acid under stress/non-stress conditions. The components of plant height, seed yield, biological yield, percentage and yield of protein and percentage and yield of oil were affected by the interaction of seed pretreatment, weeding and foliar application, so that with the application of seed pretreatment, with and without weeding conditions and foliar application with micronutrient elements, plant height, seed and biological yield, oil percentage and oil yield showed a significant increase than foliar application with water. The research findings show that the highest number of pods per plant was obtained in the twice-weeding and foliar application with iron so the number of pods per plant increased by 39.77% compared to the treatment of no-weeding and foliar spraying with water. Unlike seed oil, seed protein decreased under the pretreatment of seeds with salicylic acid and foliar application of micronutrients. In the non-prime conditions, the once-weeding treatment with the foliar application of micronutrient elements was able to increase soybean protein compared to the no-weeding treatment. The yield protein in seed pretreatment with salicylic acid and foliar application of iron with twice weeding had its highest value in soybean. Weeding increased protein yield and foliar application of micronutrient elements improved these conditions in prime and non-prime conditions. Pretreatment of seeds and foliar application of micronutrient elements at all levels of weeding increased the percentage of soybean oil compared to the control treatment so that in the treatment non-prime and foliar application with water, weeding increased 10.17% of soybean oil. In most of the studied traits, the pretreatment of seeds with salicylic acid compared to the pretreatment of seeds with water, was able to create more favourable conditions in the presence of weeds and without the presence of weeds, so that soybean seed yield with the application of salicylic acid with once weeding and iron foliar spraying was improved to the extent of pretreatment with salicylic acid with manganese and zinc foliar spraying with two times of weeding. Conclusion: It can be done by applying salicylic acid priming and iron foliar application, at least one time reducing the field hand weeding, which result can reduce the time and cost of hand weeding saving or lack of chemical herbicides application to conserve soil resources and to avoid contamination of the environment. سابقه و هدف: رقابت علف‌های هرز برای منابع یکی از مهم‌ترین عوامل محدود کننده تولید است که می‌تواند عملکردرا به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش دهد. یکی از راه‌کارهای مقابله با گیاهان ناخواسته در زمین ، استفاده از تخفیف‌دهنده‌های تنش و کودهای ریزمغذی است که تأثیر بسزایی بر توانایی رقابت گیاه زراعی با علف‌های هرز دارند. در این پژوهش تأثیر پرایمینگ بذر و محلول‌پاشی عناصر غذایی بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات کیفی سویا تحت تنش علف‌های هرز مورد بررسی قرار گرفت. مواد و رو‌ش‌ها: اثر پرایمینگ بذر و محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات کیفی سویا رقم کوثر تحت تنش علف‌های هرز به صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی طی سال زراعی 1400-1399 در قروه (کردستان) در سه تکرار بررسی شد. پرایم اسید سالیسیلیک با غلظت 5/0 میلی‌مولار ، هیدروپرایم و بدون پرایم، همچنین وجین دستی علف‌های هرز در سه سطح بدون وجین، یک-بار وجین، دوبار وجین و محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی در چهار سطح محلول‌پاشی با آب (شاهد)، سولفات روی با غلظت 03/0 درصد، سولفات منگنز با غلظت 03/0 درصد و کلات آهن 9 درصد مورد آزمایش قرار گرفت. یافته‌ها: براساس نتایج، پارامترهای اجزای عملکرد مانند تعداد نیام در بوته، تعداد دانه در نیام، تعداد دانه در بوته و شاخص برداشت، پایداری عملکرد را در پیش‌تیمار بذر با اسید سالیسیلیک تحت شرایط تنش و بدون تنش نشان دادند. مولفه‌های ارتفاع بوته، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، درصد و عملکرد پروتئین و درصد و عملکرد روغن تحت تأثیر برهمکنش سه جانبه پیش تیمار بذر، وجین و محلول‌پاشی قرار گرفتند به طوری که با اعمال پیش تیمار بذر، در شرایط با و بدون وجین علف‌های هرز و محلول‌پاشی با عناصر ریز مغذی، ارتفاع بوته، عملکرد دانه و بیولوژیک و درصد روغن و علکرد روغن افزایش معنی‌داری نسبت به محلول‌پاشی با آب نشان داد. یافته‌های تحقیق نشان داد که بیشترین تعداد نیام در بوته در تیمار دو بار وجین و محلول‌پاشی با آهن حاصل شد به طوری که موجب افزایش 77/39 درصدی تعداد نیام در بوته نسبت به تیمار بدون وجین و محلول‌پاشی با آب گردید. پروتئین دانه برخلاف روغن دانه، تحت شرایط پیش‌تیمار بذر با اسید سالیسیلیک و محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی، کاهش یافت. در شرایط بدون پرایم، تیمار یکبار وجین علف‌های هرز با محلول‌پاشی عناصر ریز مغذی، توانست پروتئین دانه سویا را نسبت به تیمار بدون وجین افزایش دهد. عملکرد پروتئین دانه در پیش‌تیمار بذر با اسید سالیسیلیک ومحلول‌پاشی آهن با دوبار وجین دارای بیشترین مقدار خود بود. در شرایط پرایم و بدون پرایم، وجین علف‌های هرز موجب افزایش عملکرد پروتئین دانه شد و محلول‌پاشی عناصر ریز مغذی این شرایط را بهبود بخشید. پیش‌تیمار بذور و محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی در تمامی سطوح وجین علف‌های هرز موجب افزایش درصد روغن دانه سویا نسبت به تیمار شاهد شد به طوری که در تیمار بدون پرایم و محلول‌پاشی با آب، وجین علف‌های هرز موجب افزایش 17/10 درصدی روغن دانه سویا شد. در اکثر صفات مورد بررسی، پیش تیمار بذر با اسید سالیسیلیک نسبت به پیش تیمار بذر با آب، توانست در حضور علف‌های هرز و بدون حضور علف‌های هرز، شرایط مطلوب‌تری را ایجاد کند به طوری که با اعمال پیش تیمار اسید سالیسیلیک با یک بار وجین و محلول‌پاشی آهن، عملکرد دانه سویا به میزان شرایط پیش تیمار با اسید سالیسیلیک با محلول‌پاشی با منگنز و روی با دوبار وجین بهبود یافت. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، می‌توان با به کارگیری پیش تیمار بذر با اسید سالیسیلیک و محلول‌پاشی آهن، حداقل به میزان یک بار وجین مزرعه را کاهش داد که نتیجه آن می‌توان صرفه‌جویی در وقت و هزینه انجام وجین دستی و یا عدم به کارگیری علف‌کش‌های شیمیایی در جهت حفظ منابع خاک و عدم آلودگی محیط زیست باشد.

https://jopp.gau.ac.ir/article_6842_db18cdb657eabcdf6bcb251c1f903c97.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Effects of different culture media and growth regulators on micropropagation of blueberry (Vaccinium corymbosom L. cv. Bluegold) اثر انواع محیط کشت پایه و تنظیم کننده های رشد بر ریزازدیادی بلوبری رقم بلوگلد (Vaccinium corymbosom L. cv. Bluegold) 63 79 7732 10.22069/jopp.2024.22439.3145 FA مهدی بخشی پور دانشجوی دکتری علوم و مهندسی باغبانی، گروه علوم باغبانی، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران هدایت زکی زاده نویسنده مسئول، استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران جمالعلی الفتی استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0002-5485-8884 داود بخشی دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2024 05 14 Background and objectives: The blueberry plant belongs to the Ericaceae family and the Vaccinium genus, which is native to North America. In recent years, the demand for blueberry consumption has increased significantly due to the presence of valuable antioxidant compounds such as flavonoid, anthocyanin and phenolic acids and the effect on human health. The use of new methods of plant propagation such as tissue culture can be effective in the mass production of blueberry cultivars, garden construction and finally blueberry fruit production. Although blueberry cultivation has not been carried out on a large scale in Iran, there are environmental requirements for its growth and commercial production in some regions of Iran. Materials and methods: In this research, lateral shoot explants with two nodes of Bluegold cultivar of blueberry were prepared and after disinfection in Murashige and Skoog (MS), Woody Plant Medium (WPM) and Anderson (AN) basic culture media containing Zeatin growth regulators. , TDZ, 2iP and BA were cultured at three levels (0.5, 1 and 1.5 mg/L) for proliferation. After two months, new branches were grown and fertilized, and the indices of shoot length, number of shoots, number of leaves, and chlorophyll a and chlorophyll b were measured in each explant. Rooting potential on the shoots produced in the mentioned culture medium along with the growth regulators of IBA, NAA and IAA at three levels (1, 2 and 3 mg/L) based on the complete randomly design and in three replicate, was performed. After 8 weeks, the characteristics of rooting percentage, root length and number of roots were evaluated. Results: In the processing stage after 10 weeks, the desired traits were measured, the longest shoot length (4.93 cm) and the highest number of leaves (18.75) in the treatment of WPM culture medium with Zeatin hormone, the highest number of shoots (8.22) in the application of Zeatin at the rate of 1.5 mg/l, the highest amount of chlorophyll a (1.71 mg/g) in MS culture medium and chlorophyll b (0.36 mg/g) It was observed in the treatment of WPM culture medium with Zeatin. In the rooting stage after 8 weeks, the desired traits were measured, the highest number of roots (3.64) and the longest root length (8.22 cm) with the application of IBA in the amount of 2 mg/l in the environment. WPM cultivation and the highest percentage of rooting (67.11) was observed with the application of IBA at the rate of 2 mg/l. Conclusion: In general, the results of this research showed that in the processing test, the use of 1.5 mg/L of zeatin in the AN culture medium has effective effects on the bluegold blueberry proliferation. In the rooting test, the use of 2 mg/L IBA in WPM culture medium with half the concentration of macro substances showed better results than other growth regulators and other culture mediums. Therefore, the above treatments can be suggested for processing and rooting of Bluegold blueberry. چکیده سابقه و هدف: گیاه بلوبری متعلق به تیره Ericaceaeو جنس Vacciniumبوده که بومی آمریکای شمالی است. در سال‌های اخیر تقاضا برای مصرف بلوبری به دلیل وجود ترکیبات ارزشمند آنتی‌اکسیدانی مانند فلاونوئید، آنتوسیانین و اسیدهای فنولیکی و تاثیر در سلامتی انسان، افزایش چشم‌گیری داشته است. هدف از انجام این پژوهش استفاده از روش‌های نوین تکثیر گیاهان مانند کشت‌درون شیشه‌ای، تهیه روش بهینه ریزازدیادی و تولید انبوه نهال ارقام بلوبری می‌باشد. با توجه به اینکه نیازهای محیطی برای رشد و تولید تجاری این میوه در برخی از مناطق ایران وجود دارد، تولید نهال برای احداث باغ و در نهایت تولید میوه بلوبری ضروری می باشد. مواد و روش ها: در این پژوهش ریزنمونه‌ها از شاخه های جانبی با حداقل دو گره از بلوبری رقم بلوگلد تهیه شد و پس از گندزدایی در محیط‌کشت‌های پایه Murashige and Skoog (MS) ،Woody Plant Medium (WPM) و Anderson (AN) حاوی تنظیم‌کننده‌های رشد Zeatin، TDZ، 2iP و BA در چهار سطح (0، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌گرم در لیتر) جهت پرآوری کشت شدند. پس از دو ماه، شاخه‌های جدید رشد یافته و پرآوری صورت گرفت و شاخص‌های طول شاخساره، تعداد شاخساره، تعداد برگ و کلروفیل a و کلروفیل b در هر ریزنمونه اندازه‌گیری شد. پتانسیل ریشه‌زایی روی شاخساره های تولید شده در محیط‌کشت-های ذکر شده به همراه تنظیم‌کننده‌های رشد IBA، NAA وIAA در چهار سطح (0، 1، 2 و 3 میلی‌گرم در لیتر) بر پایه‌ی طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. پس از 8 هفته صفات درصد ریشه‌زایی، طول ریشه و تعداد ریشه مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها: در مرحله پرآوری بعد از 10 هفته صفات مورد نظر اندازه‌گیری شدند که بلندترین طول شاخساره (93/4 سانتی‌متر) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بیشترین تعداد شاخساره (22/8) در کاربردZeatin به میزان 5/1 میلی‌گرم در لیتر، بیشترین تعداد برگ (75/18) در تیمار شاهد محیط کشت AN، بالاترین مقدار کلروفیل a(71/1 میلی‌گرم بر گرم) در محیط کشت WPM و کلروفیلb (36/0 میلی‌گرم بر گرم) در تیمار شاهد محیط کشتAN مشاهده شد. در مرحله ریشه‌زایی بعد از 8 هفته صفات مورد نظر اندازه‌گیری شدند که بیشترین تعداد ریشه (64/3) در محیط کشت AN، بلندترین طول ریشه (22/8 سانتی‌متر) با کاربرد IBA به مقدار 2 میلی‌گرم در لیتر در محیط ‌کشت WPM و بالاترین درصد ریشه‌زایی (11/67) با کاربرد IBA به میزان 2 میلی‌گرم در لیتر مشاهده شد. نتیجه‌گیری: به طورکلی، نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که تنظیم‌کننده رشد Zeatin با غلظت 5/1 میلی-گرم در لیتر در محیط‌کشتAN بهترین نتیجه را در پرآوری شاخساره بلوبری رقم بلوگلد دارد. در آزمایش ریشه‌زایی نیز تنظیم‌کننده رشد IBA به مقدار 2 میلی‌گرم در لیتر در محیط‌کشت WPM اثر بهتری بر پارامترهای ریشه‌زایی از خود نشان داد. بنابراین تیمارهای فوق را می‌توان جهت پرآوری و ریشه‌زایی بلوبری رقم بلوگلد پیشنهاد کرد.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7732_9111e0ad631c3780e068644168f5e706.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Effect of clover cover crop on weed management, growth, and yield of quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) تأثیر گیاهان پوششی جنس شبدر بر مدیریت علف‌هرز، رشد و عملکرد کینوا (Chenopodium quinoa Willd) 81 98 7180 10.22069/jopp.2025.22754.3179 FA شهلا لطیف زاده دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. ایرج نصرتی نویسنده مسئول، دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران محمود باقری دانشیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران سعید جلالی هنرمند دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article 2024 08 28 Background and objectives: Quinoa is a plant from the Amaranthaceae family, which is currently being proposed as an alternative product for plants with high water consumption due to its high nutritional value and resistance to biotic and abiotic stresses, especially drought and salinity. Weeds are one of the limiting factors for the growth and development of quinoa and they directly affect the performance of the plant in the competition for the absorption of water, light, and nutrient resources. One of the important factors in the weed suppression mechanism of this product is the non-chemical control of weeds using cover crops. Materials and methods: In order to investigate the effect of cover crops on the control of weeds in quinoa, an experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications at the farms of the Research Institute of Breeding and Preparation of Seed Seedlings during 2022-2023. Treatments included the cultivation of cover crops of Berseem clover (Trifolium alexandrinum L.), Persian clover (Trifolium resupinatum L.), and crimson clover (Trifolium incarnatum L.), Persian clover + Berseem clover, Persian clover + crimson clover and Berseem clover + crimson clover, no cover crop weed-free, no cover crop weed-infest. The cover crops were returned to the soil at the stage of 25% flowering. Results: The results showed that the amount of weed control in the treatments of Persian clover + Berseem clover, Berseem clover + crimson clover, Persian clover + crimson clover, Berseem clover, Persian clover, and crimson clover compared to the control treatment (no cover crop -weed free) is 64, 60, 58, 53, 44 and It was 36 percent. The highest dry weight of total weeds at the rate of 219 gr.m-2 was related to the control treatment (no cover crop -weed infest) and the lowest dry weight of total weeds at the rate of 39 gr.m-2 was related to the mixed treatment of Persian clover + Berseem clover. The highest seed yield was observed in the control treatment (no cover crop-weed free) and Persian clover + Berseem clover with an average of 4600 and 3500 kg.ha-1, respectively. The lowest yield of quinoa seed (64.64 g/m2) and the highest yield (288.68 g/m2) are related to the control treatment (no cover crop -weed infest) and control treatment (no cover crop -weed free), respectively. Conclusion: Overall results showed that the clover cover crop was not only not competing with quinoa, but it was able to increase the yield compared to the control treatment (no cover crop-weed infest). سابقه و هدف: کینوا، (Chenopodium quinoa Willd.) گیاهی از خانواده تاج خروسیان (Amaranthaceae) است که در حال حاضر به دلیل ارزش غذایی بالا و تحمل به تنش‌های زنده و غیر زنده به‌ویژه خشکی و شوری، به‌عنوان یک محصول جایگزین برای گیاهان با مصرف آب بالا مطرح می‌باشد. علف‌های هرز یکی از عوامل محدود کننده رشد و توسعه کینوا است. به‌دلیل نزدیکی زیاد کینوا به علف‌های هرز جنس سلمک (Chenopodium)و تاج خروس (Amaranthus) کنترل شیمیایی این گیاه بسیار دشوار است. از عوامل مهم در سازوکار مدیریت علف‌های هرز این محصول کنترل غیرشیمیایی علف‌های هرز با استفاده از گیاهان پوششی است. لذا این مطالعه به‌منظور تعیین بهترین ترکیب گیاه پوششی با کینوا به جهت کاهش فشار جمعیت علف هرز و تعیین اثر این تیمارها بر رشد و عملکرد کینوا انجام شد. مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی اثر گیاهان پوششی بر مدیریت علف‌های هرز و تأثیر آن بر رشد و عملکرد کینوا ، آزمایشی در سال 1401 در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با هشت تیمار و سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت گیاهان پوششی شبدر برسیم(Trifolium alexandrinum L.) ، شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum L.)و شبدر لاکی (Trifolium incarnatum L.)، شبدر برسیم+ شبدر ایرانی، شبدر برسیم+ شبدر لاکی و شبدر ایرانی+ شبدر لاکی، شاهد بدون گیاه پوششی و با وجین کامل، و شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین بود. یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد میزان تراکم علف‌های هرز در تیمارهای شبدر برسیم، شبدر ایرانی، شبدر برسیم+ شبدر ایرانی، شبدر برسیم+ شبدر لاکی، شبدر ایرانی+ شبدر لاکی و شبدر لاکی نسبت به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین به‌ترتیب 64، 60، 58، 53، 44 و 36 درصد کمتر بود. بیشترین وزن خشک کل علف‌های هرز به میزان 219 گرم در مترمربع، مربوط به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین و کمترین وزن خشک کل علف‌های هرز در تیمار بدون گیاه پوششی و وجین کامل (به میزان صفر) و پس از آن به میزان 39 گرم در مترمربع، مربوط به تیمار مخلوط شبدر برسیم+ایرانی بود. کمترین عملکرد دانه کینوا ( 64/64 گرم بر مترمربع) و بیشترین عملکرد (68/288 گرم بر مترمربع) به ترتیب مربوط به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین و شاهد بدون گیاه پوششی و با وجین کامل می‌باشد. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که کنترل کامل علف‌های هرز اثر چشمگیری در افزایش عملکرد کینوا دارد. از سوئی استفاده از تیمارهای مختلف گیاه پوششی شبدر علاوه بر تاثیر در کنترل علف‌های هرز، توانست عملکرد را نسبت به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین به طور معنی‌داری افزایش دهد و لذا می‌تواند به‌عنوان یکی از روش‌های مدیریت تلفیقی در نظر گرفته شود.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7180_60a307b6c2a9c55f8387613ea4f35c6b.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 The effect of seed pretreatment with sodium hydrogen sulfide and salicylic acid on germination, morphological and biochemical indicators of quinoa seedlings in the greenhouse تاثیر پیش‌تیمار بذر با سدیم هیدروژن سولفید و اسید سالیسیلیک بر شاخص‌های سبزشدن، ریخت‌شناسی و بیوشیمیایی گیاهچه‌های کینوا در گلخانه 99 123 7021 10.22069/jopp.2024.22767.3183 FA فاطمه محمودی دانشجوی دکتری علوم و تکنولوژی بذر، گروه تولید و ژنتیک گیاهی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران پریسا ُشیخ زاده مصدق نویسنده مسئول، دانشیارگروه تولید و ژنتیک گیاهی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ناصر زارع استاد گروه تولید و ژنتیک گیاهی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران بهروز اسماعیل پور استاد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2024 09 03 Background and purpose: Quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) is an annual plant of the Amaranthaceae family that has been cultivated in South America for thousands of years. Seed pretreatment is a low-cost and useful technology to improve seed vigor and quality. Considering the importance of the quinoa plant and the existing problems in the field of seed germination and seedling growth (due to the sensitive and criticality of these steps), the use of treatments that improve germination and germination such as the use of salicylic acid and sodium hydrogen sulfide as Pre-treatment can be considered as one of the solutions that is directly and indirectly effective on improving the germination and establishment of seedlings. Therefore, this study was conducted with the aim of investigating the effect of pretreatment of seeds with sodium hydrogen sulfide and salicylic acid on the emergence, morphological and biochemical indicators of quinoa seedlings in greenhouse conditions. Materials and methods: In order to investigate the effect of different pretreatments on greening and physiological and biochemical indices in quinoa seedlings under greenhouse conditions, an experiment in the form of a completely randomized basic design in three replications in the research greenhouse of Mohaghegh Ardabili University. It was implemented in 2022. Experimental treatments include five levels of pretreatment (control (no pretreatment), water pretreatment, seed pretreatment with 2.5 mM salicylic acid, seed pretreatment with 300 mM sodium hydrogen sulfide, and seed pretreatment with 2.5 mM The molarity of salicylic acid + 300 mM sodium hydrogen sulfide) was Also, the characteristics of greening percentage, average emergence time and time to 50% emergence, chlorophyll index, plant length and dry weight were evaluated. The activity of antioxidant enzymes was measured. All statistical analyzes of the data were performed using SAS statistical software (Ver 9.4). Findings: According to the results of the data, the combined treatment of 300 mM sodium hydrogen sulfide + 2.5 mM salicylic acid made the percentage of greening about 48.7%, the speed of greening about 40.3%, the average Greening period increased by 30.7%, average daily greening by 57.69%, root length by 87.47%, shoot length by 42.24%, and chlorophyll index by 20.47% compared to the control treatment. gave The combined application of 300 mM sodium hydrogen sulfide + 2.5 mM salicylic acid increased the activity of catalase by 62.5%, peroxidase by 75.17%, and polyphenol oxidase by 65.71%. Conclusion: In general, it can be concluded that the application of salicylic acid and sodium hydrogen sulfide individually or together can be considered as a suitable solution for improving the emergence, growth and biochemical characteristics of quinoa seedlings. سابقه و هدف: کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) گیاهی یک‌ساله از خانواده Amaranthaceae بوده که برای چندین هزار سال در آمریکای جنوبی کشت می‌شود. پیش‌تیمار بذر یک فناوری با هزینه کم و مفید برای بهبود قدرت و کیفیت بذر است. با توجه به اهمیت گیاه کینوا و مشکلات موجود در زمینة سبزشدن بذر و رشد گیاهچه‌های آن (به‌علت حساس و بحرانی بودن این مراحل)، استفاده از تیمارهای بهبوددهنده جوانه‌زنی و سبزشدن نظیر کاربرد اسید‌سالیسیلیک و سدیم هیدروژن سولفید به صورت پیش‌تیمار می‌تواند یکی از راهکارها در نظر گرفته شود که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر بهبود جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه‌ها موثر باشد. از این‌رو این پژوهش با هدف بررسی تاثیر پیش‌تیمار بذر با سدیم هیدروژن سولفید و اسید سالیسیلیک بر شاخص‌های سبزشدن، ریخت‌شناسی و بیوشیمیایی گیاهچه‌های کینوا تحت شرایط گلخانه‌ای انجام شد. مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تاثیر پیش‌تیمارهای مختلف بر سبزشدن و شاخص‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در گیاهچه‌های کینوا در شرایط گلخانه‌ای، آزمایشی در قالب طرح پایه‌ی کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه پژوهشی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1401 اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل پنج سطح پیش‌تیمار (شاهد (بدون پیش‌تیمار)، پیش‌تیمار آبی، پیش‌تیمار بذر با 5/2 میلی‌مولار اسیدسالیسیلیک، پیش‌تیمار بذر با 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید و پیش‌تیمار بذر با 5/2 میلی‌مولار اسیدسالیسیلیک+ 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید) بود. همچنین صفات درصد سبزشدن، میانگین مدت سبزشدن و زمان تا 50 درصد سبزشدن، شاخص کلروفیلِ، طول و وزن خشک بوته مورد ارزیابی قرار گرفت. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت اندازه‌گیری شد. کلیه تجزیه و تحلیل‌های آماری داده‌ها، با استفاده از نرم افزار آماری (Ver 9.4) SAS انجام گرفت. یافته‌ها: با توجه به نتایج داده‌ها، تیمار کاربرد توام 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید + 5/2 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک درصد سبزشدن را حدود 7/48 درصد، سرعت سبزشدن را حدود 3/40 درصد، میانگین مدت سبزشدن را حدود 30/7 درصد، متوسط سبزشدن روزانه را حدود 69/57 درصد، طول ریشه را 47/87 درصد، طول اندام هوایی را 24/42 درصد و شاخص کلروفیل را 47/20 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. کاربرد توام 300 میلی‌مولار سدیم هیدروژن سولفید + 5/2 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک میزان فعالیت آنزیم کاتالاز را 5/62 درصد، پراکسیداز را 17/75 درصد و فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز را 71/65 درصد افزایش داد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که، کاربرد اسید سالیسییک و سدیم هیدروژن سولفید به صورت جداگانه یا توام، می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مناسب برای بهبود سبزشدن، رشد و خصوصیات بیوشیمیایی گیاهچه‌های کینوا در نظر گرفت. کلمات کلیدی: پیش‌تیمار بذر، رشد گیاهچه، سبزشدن، آنزیم آنتی‌اکسیدان

https://jopp.gau.ac.ir/article_7021_69c5c3953ab86c8cce7364df2458e22c.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 The Impact of Elicitors on Growth and Photosynthetic Traits of Sour Orange Rootstock Under Waterlogging Stress اثر القاگرها بر صفات رشدی و فتوسنتزی پایه نارنج تحت تنش غرقاب 125 142 7095 10.22069/jopp.2024.22906.3199 FA سیده فائزه فاطمی نیا دانشجوی دکترا، گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران، علی دهستانی کلاگر نویسنده مسئول، دانشیار، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران اسماعیل سیفی استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران پویان مهربان جوبنی استادیار، گروه علوم پایه، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران علی اسدی کنگرشاهی دانشیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران ، ساری، ایران Journal Article 2024 10 27 Background and objectives: Waterlogging stress is a major factor limiting plant growth, primarily due to oxygen deficiency, which disrupts physiological processes, impairs aerobic respiration, and ultimately reduces plant performance. Due to the oxidative nature of waterlogging stress, which is caused by the production of free radicals in the plant. In this study, to deal with this stress, some compounds with antioxidant properties were used as a way to control the harmful effects of stress. Materials and methods: This study was conducted as a factorial experiment based on a completely randomized design, incorporating two factors and three replications three in the year 2021 at the Genetics and Biotechnology Research Institute of Tabarestan, Mazandaran. The first factor was water treatment at two levels: waterlogging stress and field capacity. The second factor involved three elicitors, each tested at two concentrations. The elicitors were melatonin (50 and 100 μM), gamma-aminobutyric acid (GABA) (5 and 10 mM), and potassium phosphite (Kphi) (2 and 3 g L⁻¹). Distilled water was also used for control plants. Waterlogging stress was applied to the plants for four weeks, and the elicitors were sprayed weekly. At the end of the experiment, various growth, biochemical, and photosynthetic traits of sour orange were evaluated. Results: Waterlogging stress significantly reduced both the fresh and dry weights of roots and leaves compared to control plants. However, the application of 10 mM GABA led to an increase in the fresh 15% and dry weight 6% of leaves, as well as an increase in the dry weight of roots 23% compared to controls. In field capacity conditions, both concentrations of GABA significantly increased root dry weight. The lowest crown diameter (2.98 mm) was observed in the waterlogged control, while the largest was recorded in plants treated with 2 g L⁻¹ Kphi under stress. Waterlogging stress also caused a marked increase in leaves vapor pressure deficit, with the highest values observed in plants treated with melatonin 100 μM (68.51 Pa kPa⁻¹), melatonin 50 μM (65.89 Pa kPa⁻¹), and GABA 10 mM (64.23 Pa kPa⁻¹), accompanied by a significant reduction in stomatal conductance. Under field capacity conditions, the highest CO₂ assimilation rates were observed in plants treated with Kphi 3 g L⁻¹and GABA 10 mM (3.74 and 3.88 µmolCO2 m⁻² s⁻¹, respectively), while the lowest rate was found in the waterlogged control. The highest water use efficiency under waterlogging stress was observed in plants treated with 100 μM melatonin and GABA 10 mM (2.37 and 2.26 µmol CO2/mmol H2O, respectively). Additionally, the highest photosystem efficiency under field capacity was recorded in plants treated with GABA 10 mM and melatonin 100 μM. Conclusion: This study demonstrates that waterlogging stress significantly reduces plant biomass. However, the use of GABA 10 Mm as an elicitor improved several growth traits. The results suggest that elicitors can enhance plant tolerance to stress by modulating stomatal behavior and increasing photosynthetic capacity. Improved stomatal water use efficiency helps prevent water loss, thereby enhancing plant resilience under stress conditions. Keywords: Field capacity, Gamma-aminobutyric acid, Melatonin, Oxidative stress, Potassium phosphite سابقه و هدف: تنش غرقاب یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده رشد در گیاهان است که به‌طور عمده سبب کمبود اکسیژن شده و موجب اختلال در فرآیند فیزیولوژیکی، اختلال در تنفس هوازی و در نهایت کاهش عملکرد گیاه می‌شود. با توجه به ماهیت اکسایشی تنش غرقاب که ناشی از تولید رادیکال‌های آزاد در گیاه است. در این مطالعه برای مقابله با این تنش، از برخی ترکیبات با خاصیت انتی اکسیدانی به عنوان راهکاری برای کنترل اثرات زیان‌بخش تنش استفاده شد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی طراحی و در سه تکرار در سال 1400 در پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری طبرستان مازندران اجرا شد. فاکتور اول تیمار آبی در دو سطح (تنش غرقاب و ظرفیت مزرعه) و فاکتور دوم سه القاگر هر کدام در دو غلظت بود. القاگرها عبارت بودند از ملاتونین (50 و 100 میکرومولار)، گاما آمینوبوتریک اسید (گابا) (5 و 10 میلی‌مولار) و فسفیت پتاسیم (2 و 3 گرم بر لیتر) که جهت کاهش اثرات تنش غرقاب استفاده شدند. همچنین برای گیاهان شاهد از آب مقطر استفاده شد. تنش غرقاب به مدت چهار هفته بر گیاهان اعمال شد و القاگرها به‌طور هفتگی محلول‌پاشی شدند و در پایان صفات رشدی، بیوشیمیایی و فتوسنتزی نارنج بررسی شدند. یافته‌ها: نتایج حاصل نشان داد که تنش غرقاب سبب کاهش معنی‌دار وزن تر و خشک ریشه و برگ نسبت به گیاهان شاهد شد. درحالی‌که کاربرد گابا 10 میلی‌مولار سبب افزایش وزن تر و خشک برگ و وزن تر ریشه به ترتیب 15%، 6% و 23% نسبت به گیاهان شاهد گردید. وزن خشک ریشه در هر دو غلظت گابا در ظرفیت زراعی افزایش معنی‌داری پیدا کرد و در شاهد غرقاب، نسبت به شاهد ظرفیت زراعی 47 درصد کاهش یافت. در این پژوهش، کمترین میزان قطر طوقه (98/2 میلی‌متر) در شاهد غرقاب و بیشترین قطر در تیمار فسفیت پتاسیم 2 گرم بر لیتر تحت تنش مشاهده شد. تحت تنش غرقاب، افزایش معنی‌دار اختلاف فشار بخار آب برگ در ملاتونین 100 (51/68 پاسکال بر کیلوپاسکال)، ملاتونین 50 میکرومولار (89/65 پاسکال بر کیلوپاسکال) و گابا 10 میلی‌مولار (23/64 پاسکال بر کیلوپاسکال) مشاهده شد. این افزایش همراه با کاهش معنی‌دار میزان رسانایی روزنه در این تیمارها بود. میزان جذب دی‌اکسید کربن در ظرفیت زراعی تحت تیمار فسفیت پتاسیم 3 گرم بر لیتر و گابا 10 میلی‌مولار (به ترتیب 74/3 و 88/3 میکرومول ‌دی‌اکسید کربن بر متر مربع بر ثانیه) بیشترین میزان بودند، درحالی‌که در شاهد غرقاب به پایین‌ترین میزان رسید. بالاترین کارایی مصرف آب تحت تنش غرقاب در ملاتونین 100 میکرومولار و گابا 10 میلی‌مولار (به ترتیب 37/2 و 26/2 میکرومول ‌دی‌اکسید کربن بر میلی‌مول بخار آب) و همچنین بالاترین کارایی فتوسیستم در ظرفیت زراعی در گابا 10 میلی‌مولار و ملاتونین 100 میکرومولار حاصل شد. نتیجه‌گیری: در این پژوهش، تنش غرقاب سبب کاهش معنی‌دار زیست‌توده گیاه و از طرف دیگر القاگر گابا 10 سبب بهبود این صفات شد. به نظر می‌رسد کاربرد القاگرها توانسته است، با تغییر رفتار روزنه و بهبود ظرفیت فتوسنتزی به گیاه تحت تنش کمک کند. از طرفی بهبود کارایی مصرف آب روزنه منجر به جلوگیری از اتلاف آب شده است که می‌تواند در افزایش تحمل گیاه تحت تنش موثر باشد.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7095_6f2659e5d818ed3f26d21832eb8f4159.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Modeling pollination response to temperature and photoperiod in different quinoa cultivars مدلسازی پاسخ گرده افشانی به دما و دوره نوری در ارقام مختلف کینوا 143 159 7264 10.22069/jopp.2025.23000.3206 FA کمیل عسکری دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران علی راحمی کاریزکی نویسنده مسئول، دانشیار گروه تولیدات گیاهی و مسئول مکاتبه، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران عباس بیایانی استاد گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران علی نخ زری مقدم دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران بنیامین ترابی استاد گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران 0000-0001-7628-6074 Journal Article 2024 12 07 Background and objectives: Quinoa is a valuable food product that helps ensure food security worldwide. Accurate phenological predictions are essential for understanding a plant species' growth potential and performance. One of the most important studies required for this purpose is quantifying and estimating cardinal temperatures and day length parameters for the pollination stage, which is a crucial step in understanding the growth and performance of plants. Given that quantitative information on quinoa phenology is scarce, such data regarding pollination responses to temperature and day length can be useful in understanding the growth and performance of this plant. Therefore, the objectives of the present study are: (1) to develop a multiple model for predicting pollination in quinoa, and (2) to determine cardinal temperatures and day length parameters for pollination. Materials and Methods: A field experiment was conducted with 12 planting dates from 2019 to 2021 on three quinoa varieties in Galugah city. In this study, 10 plants were randomly selected and marked in each subplot to record the pollination initiation time for each planting date. The time taken to reach the pollination initiation stage was also recorded, where at least 50% of the plants had at least one flower at any position on the plant. To quantify the pollination stage against temperature and day length, a multiple model using combined temperature and day length functions was used. The temperature function was represented as a piecewise function, and the day length function was represented exponentially. The model was executed using the Proc nlin procedure in SAS software. To evaluate the model's accuracy, criteria such as RMSD, R², comparison of 1:1 line coefficients with coefficients a and b from linear regression between predicted and observed values, and the correlation coefficient between them were used. Results:The results showed that the RMSD values for different varieties ranged from 1.6 to 6.9 days, with lower values indicating higher model efficiency. The R² coefficient for describing the relationship between pollination rate and temperature and day length in the three quinoa varieties was estimated to be above 0.97. A high R² value indicates that the model is appropriate for describing the relationship between pollination rate, temperature, and day length. The base temperatures for the different varieties were estimated to be between 1.6 and 4.2 degrees Celsius, but no statistically significant differences were observed in the base temperatures of these three varieties. The optimal temperature estimated among the varieties ranged from 22.1 to 27.9 degrees Celsius. Further analysis using the error of estimating the optimal temperature revealed significant differences among the varieties regarding base temperature, with the Q12 variety having the highest optimal temperature value. The sensitivity coefficients to day length for varieties Q12, Titicaca, and Giz1 were estimated to be 0.025, 0.065, and 0.096 hours per day, respectively. Statistically significant differences were observed among the studied varieties with respect to sensitivity to day length. The biological day (the minimum number of days to pollination under optimal temperature and day length conditions) estimated through the model for the varieties Q12, Titicaca, and Giz1 were 31.7, 32.1, and 36.1 days, respectively. Conclusion: The results showed that due to the low value of RMSD (less than 6.9 days) and high values of R2 (above 0.97) and r (above 0.95) in different cultivars, the bipartite-exponential model was able to describe the relationship between pollination well. Describe the temperature and length of the day. This model can be used to optimize management decisions, adjust phenological responses to diverse environmental conditions, and predict phenological responses to temperature and day length changes in the future. Key Words: Temperature function, biological day, optimal temperature, phenology. چکیده سابقه و هدف: کینوا یکی از محصولات غذایی با ارزش، سالم و مفید است که به تامین امنیت غذایی در سراسر جهان کمک می‌کند. پیش‌بینی دقیق فنولوژی برای درک پتانسیل رشد و عملکرد یک گونه گیاهی ضروری است. مهمترین مطالعه مورد نیاز برای این منظور، کمی کردن و تخمین دماهای کاردینال و پارامترهای مربوط به طول روز برای مرحله گرده‌افشانی در درک رشد و عملکرد گیاهان است. با توجه به این که، اطلاعات کمی در مورد فنولوژی کینوا نادر است، چنین اطلاعاتی برای واکنش گرده‌افشانی به دما و طول روز می تواند در درک رشد و عملکرد این گیاه مفید واقع شود. هدف تحقیق حاضر: (1) توسعه یک مدل چندگانه برای پیش بینی گرده‌افشانی کینوا و (2) تعیین دمای کاردینال و پارامترهای طول روز برای گرده‌افشانی می باشد. مواد و روش ها: آزمایش مزرعه ای با 12 تاریخ کاشت در طی سال های 1398 تا 1400 بر روی سه رقم کینوا (Q12، Titicaca وGiz1) در شهرستان گلوگاه انجام شد. به منظور ثبت زمان شروع گرده‌افشانی در هر تاریخ کاشت، در هر کرت فرعی 10 بوته به طور تصادفی انتخاب و علامت‌گذاری شدند. روز تا رسیدن به مرحله شروع گرده‌افشانی در زمانی که حداقل 50 درصد از بوته‌ها به مرحله گرده‌افشانی رسیدند ثبت شد. برای کمی کردن مرحله گرده‌افشانی در برابر دما و طول روز از یک مدل چندگانه شامل توابع ترکیبی دما و طول روز استفاده شد. تابع دمایی به صورت دوتکه ای و تابع طول روز به صورت نمایی استفاده شد. مدل با رویه Proc nlin در نرم افزار SAS اجرا شد. برای ارزیابی دقت مدل از معیارهای RMSD، R2، مقایسه ضرایب خط 1:1 با ضرایب a و b رگرسیون خطی بین مقادیر پیش‌بینی شده و مشاهده شده و نیز ضریب همبستگی بین آن‌ها استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد مقدار RMSD در ارقام مختلف بین 6/1 تا 9/6 روز متغیر بود که هرچه مقدار آن کمتر باشد نشان‌دهنده کارایی بالاتر مدل است. مقدار ضریب تبیین (R2) جهت توصیف رابطه سرعت گرده‌افشانی با دما و طول روز در سه رقم کینوا بالای 97/0 برآورد شد. ضریب R2 بالا نشان‌دهنده مناسب بودن مدل برای توصیف رابطه بین سرعت گرده‌افشانی با دما و طول روز است. مدل دمای پایه ارقام مختلف را بین 6/1 تا 2/4 درجه سانتی‌گراد برآورد کرد، اما از لحاظ آماری بین دمای پایه این سه رقم اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. دمای مطلوب برآورد شده بین ارقام مختلف 1/22 تا 9/27 درجه سانتی‌گراد برآورد شد. بررسی بیشتر با استفاده از خطای معیار برآورد دمای مطلوب نشان داد از لحاظ دمای پایه بین ارقام اختلاف معنی‌دار وجود دارد به طوری که رقم Q12 بالاترین مقدار دمای مطلوب را به ‌خود اختصاص داد. ضریب حساسیت به طول روز در رقم Q12، Titicaca وGiz1 به ترتیب 025/0، 065/0 و 096/0 ساعت در روز برآورد شد. از لحاظ آماری بین ارقام مورد بررسی از لحاظ حساسیت به طول روز اختلاف معنی‌داری مشاهده شد. روز بیولوژیک (کمترین تعداد روز تا گرده‌افشانی در شرایط مطلوب دما و طول روز) برآورد شده از طریق مدل مورد استفاده برای ارقام Q12، Titicaca وGiz1 به ترتیب 7/31، 1/32 و 1/36 روز برآورد شد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که مدل دوتکه ای-نمایی با توجه به مقدار پایین RMSD (کمتر از 9/6 روز) و مقادیر بالای R2 (بالای 97/0) و r (بالای 95/0) در ارقام مختلف توانسته به خوبی رابطه بین گرده‌افشانی با دما و طول روز را توصیف کند. این مدل می‌تواند برای بهینه‌سازی تصمیمات مدیریتی، تنظیم پاسخ‌های فنولوژیکی در برابر شرایط محیطی متنوع و پیش‌بینی واکنش‌های فنولوژیکی به تغییر دما و طول روز در آینده استفاده شود. کلمات کلیدی: تابع دمایی، روز بیولوژیک، دمای مطلوب، فنولوژی

https://jopp.gau.ac.ir/article_7264_f9883c7c74a779c09d39ea3112982d99.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Effects of foliar application of some biofertilizers on quantitative and qualitative traits and antioxidant capacity of Red Delicious apple fruit تاثیر کاربرد برگی برخی کودهای زیستی برخصوصیات کمی، کیفی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی میوه سیب رقم رد دلیشز (Malus domestica cv. Red delicious) 161 184 7186 10.22069/jopp.2025.23082.3210 FA افسانه صالحی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران فاطمه نکونام نویسنده مسئول، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران فرهنگ رضوی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Journal Article 2024 12 30 Background and objectives: Apple is one of the most important fruit trees in temperate regions and is a native of central Asia. Apple fruit is rich in potassium, sodium, calcium, boron, phosphorus, and significant amounts of vitamins C, B and A. Optimal nutrition for fruit trees is one of the effective strategies to achieve maximum fruit yield and increase product quality. But, long-term use of chemical fertilizers leads to harmful impacts on the soil, environment and humane health. Recently, one of the basic solutions to overcome these problems is the use of mineral, organic and biological fertilizers as an alternative to chemical fertilizers. Commercial bio-stimulants include important compounds such as seaweed extracts, humic substances, amino acids, etc. Therefore, in this study, we evaluated the effect of foliar application of some of biofertilizers (seaweed extract, humic acid, amino acid) on quantitative and qualitative traits and antioxidant capacity of Red Delicious apple fruit, under the climatic conditions of Zanjan region, Iran. Materials and methods: The experiment was conducted using a randomized complete block design with three replications in apple orchard of university of Zanjan during 2023. The experimental treatments included foliar spraying of seaweed extract (Alg; 0.075 and 0.15%), amino acid (GF Amino; 0.1 and 0.2%), humic acid (HA; 0.03%), commercial fertilizer Homarang, (Homa fert; 0.5%), combined chemical fertilizer of nitrogen, zinc and boron (Combinate fert; 1% urea, 0.3% zinc chelate and 0.1% boric acid) and foliar spraying with distilled water (control). Foliar application of treatments started 40 days after full bloom, and was repeated three times with an interval of 30 days until the physiological ripening of fruits. The fruits were harvested based on the fruit growth curve at the physiological maturity stage, which occurs 130 days after full bloom. Ten fruits were randomly harvested from each experimental unit, and then the samples were transferred to the laboratory for quantitative and qualitative trait measurements. Quantitative and qualitative traits of the fruit, such as fruit length, diameter, weight, volume, and dry weight, phenols, flavonoids, antioxidant capacity, ascorbic acid, protein, and anthocyanin content of the fruit were examined. Results: Results showed that the highest value of titratable acidity and vitamin C (22.25 mg 100g-1FW) were obtained in apple trees treated with seaweed 0.075%. The maximum amount of total phenol (9.62 mg 100g-1FW), flavonoid (1.59 mg 100g-1FW) and antioxidant capacity (70.17 %) were observed in fruits treated with amino acid fertilizer 0.1 and 0.2%. The highest fruit length (70.56 mm), diameter (71.16 mm), weight (186.51 grams) and fruit firmness (43.54 N) were obtained with foliar application of HA. Also, the highest anthocyanin content of fruit skin (16.9 µmol g-1FW) was achieved with the use of commercial Homa fertilizer, as this fertilizer had the greatest effect on fruit color quality. The application of combined chemical fertilizer had a negative impact on fruit quality indices, reducing the quality of skin color and fruit firmness. Conclusion: The results of this study showed that foliar application of biofertilizers and chemical fertilizer had a significant effect on the quantitative and qualitative characteristics and antioxidant capacity of Red Delicious apples. According to the results, biofertilizers, especially seaweed extract (0.075%), amino acid (0.1%), and humic acid (0.03%), had a positive effect on the quantitative and qualitative characteristics and nutritional value of the Red Delicious apple fruit. So that, the combined or separate application of these biofertilizers is recommended to improve the quantitative, qualitative, and nutritional properties of the Red Delicious apple fruit under climatic conditions of Zanjan. سابقه و هدف: سیب مهم‌ترین میوه مناطق معتدله و بومی آسیای مرکزی است. این میوه حاوی مقدار زیادی عناصر غذایی پتاسیم، سدیم، کلسیم، بور، فسفر و ویتامین‌های آ، ب و ث می‌باشد. تغذیه بهینه درختان میوه یکی از راهکارهای موثر برای دستیابی به حداکثر عملکرد میوه و افزایش کیفیت محصول است. اما استفاده طولانی مدت کودهای شیمیایی اثرات نامناسبی بر سلامت خاک، محیط زیست و انسان دارد. اخیرا، یکی از راه‌کارهای اساسی برای غلبه بر این مشکلات، کاربرد کودهای معدنی، آلی و زیستی به عنوان جایگزین کودهای شیمیایی است. کودهای زیستی تجاری شامل ترکیباتی مهمی مثل عصاره جلبک دریایی، ترکیبات هیومیکی و اسیدهای آمینه هستند. بر این اساس در پژوهش حاضر محلول‌پاشی سطوح مختلف برخی از کودهای زیستی (عصاره جلبک دریایی، اسید هیومیک و اسید آمینه) بر صفات کمی و کیفی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی میوه سیب رقم رددلیشز طی فصل‌های بهار و تابستان ارزیابی شد. مواد و روش‌ها: این آزمایش به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در باغ سیب دانشگاه زنجان و در سال 1402 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل کاربرد برگی عصاره جلبک‌دریایی (075/0 و 15/0 درصد)، اسیدآمینه (1/0 و 2/0 درصد)، اسیدهیومیک (03/0 درصد)، کود تجاری همارنگ (5/0 درصد)، کود شیمیایی ترکیبی نیتروژن، روی و بور (اوره 1%، کلات روی 3/0% و اسیدبوریک 1/0%) و محلول‌پاشی با آب مقطر (شاهد) بود. حدود 40 روز بعد از شکوفایی کامل گلها، محلول‌پاشی شروع و با فاصله 30 روز تا زمان رسیدن فیزیولوژیکی میوه‌ها سه بار تکرار شد. میوه‌ها بر اساس منحنی رشد میوه در مرحله رسیدن فیزیولوژیکی میوه (130 روز بعد از شکوفایی کامل گل‌ها) برداشت شدند 10 میوه از هر واحد آزمایشی به صورت تصادفی برداشت شد و سپس نمونه‌ها برای اندازه‌گیری صفات کمی و کیفی به آزمایشگاه انتقال داده شدند. صفات مورد ارزیابی شامل خصوصیات کمی میوه سیب (طول، قطر، وزن، حجم و ماده خشک میوه)، خصوصیات کیفی میوه سیب (سفتی، مواد جامد محلول و اسیدیته)، شاخص‌های بیوشیمیایی میوه سیب (ویتامین ث، پروتئین، فنول، فلاونوئید و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی) و آنتوسیانین پوست میوه بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SAS نسخه 3/9 انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که حداکثر اسید قابل تیتراسیون و ویتامین ث میوه (25/22 میلی‌گرم بر 100 گرم وزن تر) در درختان سیب تیمار شده با جلبک‌دریایی 075/0 حاصل شد. حداکثر میزان فنول کل (62/9 میلی‌گرم در 100 گرم وزن تر)، فلاونوئید (59/1 میلی‌گرم در 100 گرم وزن تر) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (17/70 درصد) در میوه‌های تیمار شده با هر دو سطح 1/0 و 2/0 درصد اسیدآمینه مشاهده شد. بیشترین طول (56/70 میلی‌متر)، قطر (16/71 میلی‌متر)، وزن (51/186 گرم) و سفتی بافت میوه (54/43 نیوتن) با کاربرد برگی اسید هیومیک حاصل شد. همچنین بیشترین محتوای آنتوسیانین پوست میوه (9/16 میکرومول بر گرم وزن تر) با کاربرد کود تجاری همارنگ حاصل شد؛ به طوریکه این کود بیشترین تاثیر را بر کیفیت رنگ میوه داشت. کاربرد کود شیمیایی ترکیبی بر شاخص-های کیفی میوه تاثیر منفی نشان داد، به طوریکه باعث کاهش کیفیت رنگ پوست‌ و سفتی بافت میوه شد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج حاصل، کاربرد برگی کودهای زیستی و کود شیمیایی ترکیبی تاثیر معنی‌داری بر خصوصیات کمی، کیفی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی میوه‌های سیب داشت. طبق نتایج، خصوصا عصاره جلبک دریایی (075/0 درصد)، اسید آمینه (1/0 درصد) و اسید هیومیک (03/0 درصد) تاثیر مثبتی بر خصوصیات کمی و کیفی و ارزش تغذیه‌ای میوه سیب رقم رد‌دلیشز داشتند. بر این اساس کاربرد کودهای زیستی فوق به صورت مجزا و ترکیبی جهت بهبود خواص کمی، کیفی و ارزش تغذیه‌ای میوه سیب رقم رددلیشز در شرایط آب و هوایی زنجان پیشنهاد می‌شود.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7186_09867601a6e12ced0bed31f0ebc1e5c7.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Investigation of some quantitative and qualitative characteristics of button mushroom (Agaricus bisporus) using natural compoundsAbstract بررسی برخی ویژگی‌های کمی و کیفی قارچ دکمه‌ای (Agaricus bisporus) با استفاده از ترکیبات طبیعی 185 212 7336 10.22069/jopp.2025.23098.3212 FA زهرا ضیائی قهنویه دانشجوی دکتری، گروه مهندسی علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. محمدرضا راجی نویسنده مسئول، دانشیار، گروه مهندسی علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران عبدالله احتشام نیا دانشیار، گروه مهندسی علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران سید سجاد سهرابی استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Journal Article 2025 01 03 Background and objectives Today, the technology of preparing nanomaterials with different morphologies has emerged one after another. Nanos have versatile applications in agriculture due to their outstanding biocompatibility properties. Encapsulating compounds in nano-size represents an advantageous technique for increasing their biological activity. Therefore, it increases the antimicrobial effect, forms a natural barrier on the outer surface of food to prevent water evaporation and control the exchange of oxygen and carbon dioxide resulting from product respiration, and does not pose a risk to humans and the environment. Therefore, the present study was conducted with the aim of investigating the effect of nanochitosan and nanohydroxyapatite, as well as their combined effects, on increasing the shelf life of button mushrooms. Materials and Methods For this purpose, the effect of these coatings was evaluated in a factorial experiment in a completely randomized design with three replications on the quality of button mushrooms. The experimental treatments included coating button mushrooms with different concentrations of nanochitosan (0, 1%, and 2%) and nanohydroxyapatite (0, 40, and 80 mg) for 28 days. The mushrooms were immersed in each of the coating solutions for five minutes according to the desired treatment. The mushrooms were removed from the solutions and placed on a mesh basket (at laboratory temperature) for 15 to 30 minutes to allow the excess coating to drip off. The mushrooms were then individually weighed and six in triplicate were transferred into disposable plastic containers with perforated lids. They were then transferred to a refrigerator at a temperature of four degrees Celsius. The control sample was immersed in distilled water for 5 minutes. After coating, the traits of weight loss percentage, texture firmness, cap opening, cap diameter changes, decay, shrinkage, pH, water reabsorption, color index parameters and sensory evaluation of the mushrooms were recorded and analyzed during 28 days of storage. Results Based on the results, the lowest percentage of weight loss, cap opening, cap diameter changes, decay, shrinkage, a, b and ΔE parameters of color index and viscosity parameter in sensory evaluation were obtained in nanochitosan coating containing 40 mg of nanohydroxyapatite, and the highest percentage of L parameter of color index and parameters of taste, color, odor, firmness and marketability of sensory evaluation during 28 days of storage compared to the control. In the control treatment (without coating), the highest percentage of weight loss, cap opening, cap diameter changes, decay, shrinkage, a, b and ΔE parameters of color index and viscosity in sensory evaluation were obtained and the lowest percentage of tissue firmness, water reabsorption, L parameter of color index, parameters of taste, color, odor, firmness and marketability of sensory evaluation index were obtained during 28 days of storage. Conclusion Finally, according to the findings of this study, it can be stated that the combined coating of 1% nanochitosan containing 40 mg nanohydroxyapatite can increase the post-harvest shelf life of button mushrooms up to 28 days, which is marketable by day 14. امروزه فناوری تهیه ترکیبات نانومواد، با مورفولوژی‌های مختلف یکی پس از دیگری پدید آمده است. ترکیبات نانو دارای کاربردهای چند منظوره در کشاورزی به‌دلیل خواص زیست‌سازگاری برجسته می‌باشند. محصور کردن ترکیبات در اندازه نانو نشان دهنده یک تکنیک مزیت برای افزایش فعالیت بیولوژیکی آن‌ها است. بنابراین باعث افزایش اثر خاصیت ضد‌میکروبی، مانعی طبیعی در سطح بیرونی مواد‌غذایی برای جلوگیری از تبخیر آب و کنترل تبادل اکسیژن و دی‌اکسید کربن ناشی از تنفس محصول شده و خطری برای انسان و محیط‌زیست ایجاد نمی‌نمایند. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر نانوکیتوزان و نانوهیدروکسی آپاتیت و همچنین اثرات ترکیبی آن‌ها بر افزایش عمر ماندگاری قارچ دکمه‌ای انجام شد. مواد و روش‌ها در این آزمایش اثر پوشش‌های نانوکیتوزان و نانوهیدروکسی آپاتیت و همچنین اثرات ترکیبی آن‌ها به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار بر کیفیت نگه‌داری قارچ دکمه‌ای ارزیابی شد. تیمار‌های آزمایش شامل پوشش‌دهی قارچ دکمه‌ای با غلظت‌های مختلف نانوکیتوزان (صفر، 1 درصد و 2 درصد) و نانوهیدروکسی آپاتیت (0، 40، 80 میلی گرم) به‌مدت 28 روز بود. قارچ‌ها به روش غوطه‌وری طبق تیمار مورد نظر داخل هر کدام از محلول‌های پوشش‌دهی به‌مدت پنج دقیقه قرار گرفتند. بعد از اعمال تیمار قارچ‌ها از محلول خارج شدند و به‌مدت 15 الی 30 دقیقه روی سبد مشبک (در دمای آزمایشگاه) قرار گرفتند تا مقدار اضافه ماده پوشش‌دهنده چکه کند. سپس قارچ‌ها به صورت انفرادی توزین شده و تعداد شش عدد در سه تکرار درون ظروف پلاستیکی بسته‌بندی یک بار مصرف دارای درب سوراخ‌دار منتقل شدند. سپس به یخچال با دمای چهار درجه‌ سلسیوس منتقل گردیدند. نمونه شاهد به‌مدت 5 دقیقه داخل آب مقطر غوطه‌ور شد. بعد از پوشش‌دهی ویژگی صفات، درصد کاهش وزن، سفتی بافت، باز شدن کلاهک، تغییرات قطر کلاهک، پوسیدگی، چروکیدگی، pH، بازجذب آب، پارامتر‌های شاخص رنگ و ارزیابی حسی قارچ‌ها طی 28 روز نگه‌داری یادداشت برداری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها براساس نتایج در پوشش نانوکیتوزان یک درصد حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت 40 میلی‌گرم کم‌ترین میزان درصد کاهش وزن، باز شدن کلاهک، تغییرات قطر کلاهک، پوسیدگی، چروکیدگی، پارامتر‌های a* (قرمزی)، ) b*زردی) و ΔE* شاخص رنگ و پارامتر لزجی در ارزیابی حسی و نیز بیش‌ترین میزان پارامتر L* (روشنایی) شاخص رنگ و پارامتر‌های طعم، رنگ، بو، سفتی و بازارپسندی ارزیابی حسی در طی 28 روز ذخیره‌سازی نسبت به شاهد حاصل شد. در تیمار کنترل (بدون پوشش) بیش‌ترین میزان درصد کاهش وزن، باز شدن کلاهک، تغییرات قطر کلاهک، پوسیدگی، چروکیدگی، پارامتر‌های a*، b* و ΔE* شاخص رنگ و لزجی در ارزیابی حسی و کم‌ترین میزان سفتی بافت، بازجذب آب، پارامتر L* شاخص رنگ، پارامترهای طعم، رنگ، بو، سفتی و بازارپسندی شاخص ارزیابی حسی در طی 28 روز ذخیره‌سازی حاصل شد. نتیجه‌گیری در نهایت با توجه به یافته‌های این مطالعه می‌توان چنین اظهار نمود که پوشش‌دهی ترکیبی نانوکیتوزان یک درصد حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت 40 میلی‌گرم می‌تواند ماندگاری پس‌ازبرداشت قارچ دکمه‌ای را تا 28 روز بهبود ببخشد که تا روز 14 قابلیت بازارپسندی را دارد.

https://jopp.gau.ac.ir/article_7336_822a4835fb052243a1c9ef3eb6ce9645.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهش‌های تولید گیاهی 2322-2050 33 1 2026 03 21 Effect of sugarcane drainage water and foliar application of L-amino ‎acids and salicylic acid on qualitative and quantitative characteristics of ‎Camelina (Camelina sativa L.) cultivars ‏ اثر زه‌آب نیشکر و کاربرد شاخساره‌ای آمینو اسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک بر خصوصیات کمی و ‏کیفی ارقام کاملینا (‏Camelina sativa L.‎‏)‏ 213 241 7262 10.22069/jopp.2025.23139.3218 FA حبیب نژاد قره باغی دانشجوی دکتری دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران پیمان حسیبی نویسنده مسئول، دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران افراسیاب راهنما استاد دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران دانیال کهریزی استاد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-1717-6075 علی منصفی دانشیار دانشگاه شهید چمران ‏اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 01 07 Abstract Background and Objectives: Camelina as a medicinal-oil plant is one of the oldest ‎cultivated ‎plants of the Brassicaceae family. ‎Agricultural drainage water constitutes a large ‎amount of unconventional waters. However, the ‎foliar application of L-amino acids and ‎salicylic acid has been considered as a suitable method ‎to mittigate the adverse effects of ‎various environmental stresses on plant. However, there is ‎little information about their ‎mechanism for reducing the stress of using drainage water ‎resources. This experiment aimed to ‎evaluate the effect of sugarcane drainage water and foliar ‎application of L-amino acids and ‎salicylic acid on qualitative and quantitative characteristics of ‎Camelina (Camelina sativa) ‎cultivars.‎ ‏ ‏Materials and Methods: This study was conducted during the 2022-2023 and 2023-‎‎2024 ‎growing seasons in the sugarcane industry of Hakim Farabi, located in southern ‎Khuzestan ‎Province, in a split-split plot design based on a randomized complete block design ‎with four ‎replications. The main plots consisted of different water sources: river water irrigation ‎‎(control), ‎alternative irrigation (alternating between river water and drain water), and sugarcane ‎drainage ‎water irrigation. Foliar application of L-amino acids and salicylic acid tested at five ‎levels, ‎including control (no foliar application), The L-amino acids used included alanine, ‎arginine, ‎aspartic acid, cysteine, glutamic acid, glutamine, glycine, histidine, isoleucine, leucine, ‎lysine, ‎methionine, phenylalanine, proline, serine, threonine, tryptophan, tyrosine, and valine ‎from ‎stock solutions of 1.5 and 3 l.ha-1., and 1 and 2 millimolar concentrations of salicylic ‎acid ‎during the flowering stage, which served as sub-plots. The cultivars Sohail and Sepehr ‎were ‎assigned as sub-sub plots. Data ‎analysis were done using SAS V. 9.4.‎ Results: Results indicated that the highest seed yield over the two years was obtained from ‎river ‎water irrigation combined with a foliar application of 3 l.ha-1 of L-amino acids in the ‎Sepehr ‎cultivar (1476 and 3609 kg.ha-1). In contrast, the lowest seed and oil yield was recorded ‎for the ‎Sepehr cultivar under irrigation with sugarcane drain water. The best seed and oil yield in ‎the ‎Soheil cultivar was also achieved with a foliar application of 3 l.ha-1 of L-amino acids (687 ‎and ‎‎1691 kg/ha). The Sepehr cultivar demonstrated higher grain and biological yields under ‎river ‎water irrigation conditions.The results showed that the foliar application of L-amino ‎acids and ‎salicylic acid under the conditions of using not using drainage water had a positive ‎effect on the ‎traits of grain yield, oil and protein, biological yield, and oil and protein ‎percentage. Among all ‎treatments, the foliar application of L-amino acids at 3 liters per hectare ‎achieved the best ‎performance under the conditions of using and not using drainage water. ‎Sepehr cultivar ‎showed lower performance than the Soheil cultivar under the conditions of ‎using drainage ‎water.‎ Conclusion: Foliar application of L-amino ‎acids and salicylic acid , as potential regulators for ‎increasing the growth and development of ‎Camelina, by increasing the absorption of nutrients, ‎moderated the effects of stress and ‎improved grain oil yield. Results showed that, in order to ‎improveing ionic relations in ‎Camelina, the Soheil cultivar and the foliar application of salicylic ‎acid and L-amino acids can ‎be used in the conditions of sugarcane drainage water irrigation. ‎The foliar applications positively influenced seed yield, biological yield, Oil yield, ‎Oil ‎percentage, Seed protein percentage and protein yield under both drainage water conditions ‎and ‎normal conditions. Foliar applications of enhanced the growth and development of ‎Camelina by improving nutrient ‎absorption, mitigating stress effects, and increasing seed yield. ‎Overall, it seems that the Soheil ‎cultivar exhibited better yield stability and could be cultivated ‎successfully using drainage water ‎of sugarcane fields in the region.‎ گیاه دارویی-روغنی کاملینا یکی از قدیمی‌ترین گیاهان زراعی خانواده براسیکاسه می‌باشد. کمبود منابع متعارف آب در ‏سالهای اخیر اهمیت استفاده از آبهای را موردتوجه قرار داده . زه آب کشاورزی قسمت بزرگی از آبهای ‏نامتعارف را ‏تشکیل می‌دهد. در این مقاله کاربرد آمینو اسیدهای چپ‌گرد ‏ و اسید سالیسیلیک به عنوان جایگزین مناسب برای مقابله ‏با ‏اثرات نامطلوب تنش‌های مختلف محیطی بر عملکرد گیاه در نظر گرفته شده است. با این وجود، اطلاعات کمی در ‏مورد ‏مکانیسم آنها برای کاهش تنش استفاده از منابع آبی زه‌آب وجود دارد.‏ ‏ ‏به منظور بررسی اثر استفاده از زه آب نیشکر و ‏کاربرد شاخساره‌ای آمینو اسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک بر برخی خصوصیات کمی و کیفی ارقام کاملینا آزمایشی ‏دوساله طی سال‌های زراعی ۱۴۰2-1401 و ۱۴۰3-1402 در کشت و صنعت نیشکر حکیم فارابی واقع درجنوب استان ‏خوزستان به‌صورت کرت‌های دوبار خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی ‏منابع آبی شامل سه سطح آبیاری با آب رودخانه (شاهد)،‎ ‎آبیاری تناوبی (یکبار آب رودخانه و یکبار آبیاری با آب زهکش ‏به طور متناوب) و آبیاری با زه آب نیشکر و فاکتور فرعی کاربرد شاخساره‌ای آمینواسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک در ‏پنج سطح شامل بدون کاربرد شاخساره‌ای (شاهد)، آمینو اسیدهای چپ‌گرد (حاوی آمنیو اسید آلانین، آرژنین، آسپارتیک، ‏سیستئین، گلوتامیک اسید، گلوتامین، گلسین، هیستیدین، ایزولوسین، لوسین، لیزین، متیونین، فنیل آلانین، پرولین، سرین، ‏ترئونین، تریپتوفان، تیروزین، والین از محلول پایه) به میزان یک و نیم و سه لیتر در هکتار، اسید سالیسیلیک با غلظت‌های یک ‏و دو میلی مولار در مرحله گلدهی، و دو رقم سهیل و سپهر به عنوان فاکتور فرعی فرعی بودند. نتایج نشان داد که بهترین ‏عملکرد دانه و روغن در آبیاری تناوبی با کاربرد شاخساره‌ای آمینواسیدهای چپ‌گرد سه لیتر در هکتار در رقم سهیل (1691 ‏و 687 کیلوگرم) به دست آمد. رقم سپهر در شرایط آبیاری با آب رودخانه عملکرد دانه، روغن و پروتئین بالاتری داشت. ‏کاربرد شاخساره‌ای آمینواسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک در شرایط استفاده از زه آب و عدم استفاده از زه آب بر صفات ‏عملکرد دانه، روغن و پروتئین عملکرد زیستی، و درصد روغن و پروتئین اثر مثبت داشت. رقم سپهر در شرایط استفاده از زه ‏آب عملکرد کمتری نسبت به رقم سهیل نشان داد. کاربرد برگی آمینو اسیدهای چپ‌گرد و اسید سالیسیلیک به عنوان ‏تنظیم‌کننده‌های بالقوه برای افزایش رشد و نمو کاملینا از طریق افزایش جذب عناصر غذایی، باعث تعدیل اثرات تنش شده و ‏عملکرد دانه و روغن را بهبود داد. براساس این نتایج مشخص شد که جهت بهبود روابط یونی در کاملینا و رسیدن به بالاترین ‏میزان عملکرد می‌توان در شرایط استفاده از منابع آب آبیاری زه آب نیشکر از رقم سهیل و کاربرد شاخصاره ای ‌اسید ‏سالیسیلیک و آمینواسیدهای چپ‌‌گرد بهره برد.‏

https://jopp.gau.ac.ir/article_7262_a94af058745d93a6841a4b74a74ceca9.pdf