اثر آب شور رقیق‌شده بر برخی خصوصیات رویشی و فیزیولوژیکی نهال انار رقم ملس یزدی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس

2 عضو هیئت علمی- دانشگاه اردکان

3 عضو هیئت علمی- دانشگاه یزد

4 عضو هیئت علمی- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی یزد

چکیده

سابقه و هدف: انار (Punica granatum)، از محصولات باغی با خواص دارویی فراوان می‌باشد که با شرایط اقلیمی گرم و خشک سازگار است. هرچند این درخت میوه مقاوم به کم‌آبی بوده، اما آبیاری منظم در افزایش مقدار و کیفیت محصول آن نقش مهمی دارد. با توجه به کاهش منابع آبی غیرشور، افزایش منابع آبی شور، پساب تصفیه خانه‌ها با شوری کم، می‌توانند برای رقیق-کردن آب شور استفاده شوند. بدین منظور پژوهشی جهت بررسی اثر آب شور رقیق‌شده توسط پساب بر نهال یک سالۀ انار در مرکز ملی تحقیقات شوری انجام گرفت.
مواد و روش‌ها: این پژوهش با هدف بررسی تاثیر استفاده از این دو منبع آبی نامتعارف(آب شور و پساب) در آبیاری نهال یک سالۀ انار ، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 8 تیمار آبی در 3 تکرار به انجام گردید. سه ماه بعد از استقرار قلمه ها، دو نوع آب آبیاری در4 سطح شوری (شاهد=2/1، 4، 7 و 10 دسی‌زیمنس بر متر) با رقیق‌کردن آب شور توسط آب شهر (آب شور رقیق شده با آب غیرشور) و هم چنین رقیق‌کردن آب شور توسط پساب (آب شور رقیق شده با پساب) تهیه شد و در اردیبشت‌ماه اعمال گردید. پس از 4 ماه اعمال تیمار در انتهای آزمایش ارتفاع، اندازۀ تاج نهال، سطح برگ، تعداد برگ، سبزینگی، دما، نشت یونی، پرولین، قند محلول و محتوای نسبی آب برگ اندازه‌گیری شد و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SAS تجزیه و مقایسۀ میانگین‌ها با روش LSD انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد (در سطح اطمینان 5 درصد) که آب شور رقیق ‌شده با پساب در مقایسه با آب شور رقیق‌شده با آب غیرشور تأثیر معنی داری بر ارتفاع، اندازۀ تاج نهال، سطح برگ، تعداد برگ و قند محلول نداشت. با افزایش سطح شوری آب آبیاری، در شرایط آزمایش، ارتفاع، اندازۀ تاج نهال، سطح برگ، تعداد برگ و قند محلول به ترتیب، 9/2، 3/6، 5/8، 10 و 2/1 درصد، بطور معنی‌داری کاهش یافت. سبزینگی، دما، نشت یونی و پرولین به ترتیب 3، 6/3، 8/11 و 5 درصد تحت تأثیر معنی‌دار شوری افزایش یافت. با افزایش سطح شوری آب آبیاری تا 4 دسی‌زیمنس بر متر سطح برگ کاهش معنی‌داری (3/15 درصد) نسبت به شاهد داشت اما در سطوح شوری بالاتر این کاهش کمتر بود (2/8 و 5 درصد). محتوای نسبی آب برگ (81%) نیز تحت تأثیر معنی دار افزایش سطح شوری و رقیق‌کردن آب شور با پساب قرار نگرفت.
نتیجه‌گیری: پساب تصفیه‌خانۀ یزد بر رشد رویشی انار اثر منفی نداشت، بنابراین می‌توان از آن برای رقیق‌سازی آب شور تا سطح 4 دسی‌زیمنس بر متر استفاده نمود و این دو منبع آبی نامتعارف برای آبیاری قلمه‌های انار در خزانه قابل توصیه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of diluted saline water on some vegetative and physiological triats of pomegranate rooted cutting cv. Malas-e Yazdi

نویسنده [English]

  • vali Soltani 1
Alizadeh, A. 1999. Relationship between water, soil and plant. Ferdowsi University of Mashhad. P.350. (In Persian)
Azooz, M.M., Shaddad, M.A. and Abdel-Latef, AA. 2004. The accumulation and compartmentation of proline in relation to salt tolerance of three sorghum cultivars. Indian J. Plant Physiol. 9(1): 1-8.
Banakar, M.H. 2007. Five pistachio resistance to salinity in the early stages of growth. Salinity National Research Center. 56. (In Persian)
Basiri, S.H., Farhoush, R., Shhidi, F., Kadkhodai, R. and Mortazavi, A. 2012. Study the efficiency of various extracts from pomegranate seeds and measured their antioxidant properties. In: Pomegranate National Conference, 13-14 Oct. Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. (In Persian)
Bates, L.S. 1973. Rapid determination of free proline for water studies. Journal of Plant and Soil. 39: 205-207.
Cheraghi, A.M. and Gholami M. 2010. Classification and assessment of water quality of the output of the second optional wastewater treatment plant of Yazd in connection with the application of agricultural and health aspects. Salinity National Research Center. 46. (In Persian)
Claussen W. 2005. Proline as measure of stress in tomato plants. Plant Sci. 168: 241-248.
DeJampor, J., Aliasgharzadeh, N., Grigorian, V. and Magidi, H. 2013. Evaluation of salt tolerance several interspecific hybrid genus prunus. J. Eugenic Plant Seed. 1(3): 339-351. (In Persian)
Gilbert, A.G., Gadush, M.V., Wilson, C. and Madore, M.A. 1998. Amino acid accumulation in sink and source tissues of Coleus blumei Benth. during salinity stress. J. Exp. bot. 49: 107–114
10. Hanson, A.D. and Hitz, W.D. 1982. Metabolic responses of mesophytes to plant water deficits. J. Ann. Rev. Plant Biol. 33: 163-203.
11. Homai, M. 2003. Plant response to salinity. National Committee of Irrigation and Drainage. (In Persian)
12. Kafi, M., Borzoee A., Salehi, M., Kamandi, A., Masoumi, A. and Nabati, J. 2010. Environmental stress in plant physiology. Jihad Daneshgahi of Mashhad Press. Pp.81-132. (In Persian)
13. Karimi, H.R. and Hasanpour, Z. 2014. Effects of salinity and water stress on growth and macro nutrients concentration of pomegranate (punica granatum). J. Plant Nut. 20-50.
14. Kozlowski, T.T. 1997. Responses of woody plants to flooding and salinity. Tree Physiol. Mono. 1(29).
15. Mccready, R.M., Guggolz, J., Silviera, V. and Owens, H.S. 1950. Determination of starch and amylose in vegetables. J. Analy. Chem. 22: 11-56.
16. Mohseni A. 2010. Pomegranate production manual. Nashre –Akhar. P. 215. (In Persian)
17. Mostafa, D.M. 2004. Metabolic imbalance and salinity tolerance of two maize cultivars. M.Sc. Thesis. El-Minia University. Elminia. Egypt. 195.
18. Naeini M.R., Khoshgoftarmanesh, A.H. and Falahi, E. 2006. Partitioning of chlorine, sodium, and potassium and shoot growth of three pomegranate cultivars under different levels of salinity. J. Plant Nutr. 29: 1835–1843.
19. Nakhizadeh, M. and Gholamitoranposhti, M. 2013. Effect of priming wheat seed by salicylic acid on yield under drought stress conditions. J. Ecol. Agric. 6: 162-170. (In Persian)
20. Sabbagh, E., Lakzayi, M., Abbas Keshtehgar, A. and Rigi, K. 2014. The effect of salt stress on respiration, PSII function, chlorophyll, carbohydrate and nitrogen content in crop plants. J. Farm. Allied Sci. 3(9): 988-993.
21. Shahriari, A., Nori, S., Abedi, J. and Asaleh, F. 2011. The effect of irrigation with treated municipal wastewater on the Nitraraia plant growth under greenhouse conditions. Ecol. Sci. Technol. Greenhouse Culture. (In Persian)
22. Shannon, M.C., Grieve, C.M. and Francois, L.E. 1994. Whole-plantresponse to salinity. In Plant--Environment Interactions. Ed. R.E. Wilkinson. Marcel Dekker, New York. 199-244.
23. Sohail, M., Saied, A.S., Gebauer, J. and Buerkert, A. 2009. Effect of NaCl salinity on growth and mineral composition of Ziziphus spina-christi (L.) Will. J. ARTS. 110)2(: 107–114.
24. Tabarahmadi, M. and Babaian, Z. 2003. Plant growth in saline lands and Bavaria. Mazandaran University. (In Persian)
25. Ueda, A., Yamamoto-Yamane, Y. and Takabe, T. 2007. Salt stress enhances proline utilization in the apical region of barley roots. J. Biochem. Biophys. 355(1): 61-66.
26. Zekri, M. 1991. Effects of NaCl on growth and physiology of sour orange and Cleopatra mandarin seedlings. J. Sci. Hortic. 47: 305-315.
27. Zrrinkama, F. and Asmaa, A. 2006. Anatomical structure of leaves and roots and alkaloids production in the pomegranate tree. J. Rostniha. 6: 97-106. (In Persian)