تاثیر منابع کودی بر صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی رزماری(Rosmarinus officinalis L.) در رقابت با علف-های هرز

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 استادیار گروه زراعت ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 استادیار گروه باغبانی،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 استادیار گروه خاکشناسی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده

سابقه و هدف: تغذیه گیاه عامل مهمی در رشد و ترکیبات شیمیایی گیاهان است. کاربرد کود‌های طبیعی می‌تواند عملکرد و شاخص‌های دارویی گیاهان را ارتقاء بخشد. رزماری با نام علمی (Rosmarinus officinalis L.) به خانواده نعناعیان(Lamiaceae) تعلق دارد. اسانس رزماری ماده‌ای ضدمیکروبی به‌شمار می‌رود و ترکیبات شیمیایی، خواص آنتی‌اکسیدانی و اثرات ضدمیکروبی آن در تحقیقات مختلف به اثبات رسیده است (40). کاربرد کود‌های شیمیایی باعث آلودگی‌های محیطی و صدمات اکولوژیکی می‌شود. یکی از راهکارهای رفع این مشکلات استفاده از اصول کشاورزی پایدار در بوم‌نظام‌های زراعی می‌باشد که از جمله این راهکارها می‌توان به استفاده از کود‌های آلی نظیر ورمی‌کمپوست و نانو‌کودها اشاره کرد. با توجه به مطالب ذکر شده و با در نظر گرفتن اهمیت گیاه دارویی رزماری، این آزمایش با هدف بررسی اثر منابع کودی بر خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی رزماری در شرایط رقابت با علف‌های هرز مورد بررسی قرار گرفت.
مواد و روش‌ها: این آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1395 به اجرا درآمد. تیمار‌های آزمایش شامل رقابت گیاه زراعی و علف‌های هرز (در دو سطح وجود علف هرز و وجین علف هرز) به عنوان عامل اصلی و منابع کودی شامل: کود دامی، ورمی‌کمپوست، کود دامی + ورمی-کمپوست، کود شیمیایی NPK، نانو‌کود NPK و شاهد (عدم مصرف کود) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. صفات مورد ارزیابی شامل: رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a، b، کلروفیل کل و کارتنوئید)، صفات بیوشیمیایی (فنل کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی-اکسیدانی)، عناصر غذایی (NPK) و عملکرد گیاه بود.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایش تاثیر معناداری روی صفات مورد نظر داشته اند.بیشترین میزان کلروفیل a (7/42 میکرو‌گرم در میلی‌لیتر)، کلروفیل b (2/66 میکرو‌گرم در میلی‌لیتر)، کلروفیل کل (5/32 میکرو‌گرم در میلی‌لیتر) و کارتنوئید (2/19 میکرو‌گرم در میلی‌لیتر) در تیمار ورمی‌کمپوست و همچنین شرایط عدم تداخل علف‌های هرز مشاهده شد. همچنین بالاترین میزان این صفات در شرایط عدم تداخل علف‌های هرز ملاحظه گردید. بیشینه مقدار فنل کل (70/85 میلی‌گرم در گرم برگ خشک)، فلاونوئید کل (46/43 میلی‌گرم در گرم برگ خشک) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (91%) به‌ترتیب در تیمار دامی بدون وجین، دامی بدون وجین و ورمی‌کمپوست بدون وجین حاصل گردید. حداکثر مقادیر نیتروژن (1/65%)، فسفر (1/26%) و پتاسیم (1/90%) نیز به ترتیب مربوط به تیمار ورمی‌کمپوست با وجین، دامی با وجین و ورمی کمپوست با وجین بود.
نتیجه‌گیری: به‌طورکلی استفاده از کودهای آلی علاوه بر اثرات مثبت زیست ‌محیطی، اثرات مثبتی در افزایش صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمایی گیاه داشته که می‌تواند از نظر اقتصادی نیز به‌صرفه باشد و از طرفی با بهبود در ویژگی‌های خاک موجب نیل به کشاورزی پایدار ‌گردد. بنابراین چنین به نظر می‌رسد که کاربرد کود‌های آلی، می‌تواند در افزایش عملکرد و بهبود خصوصیات کیفی رزماری موثر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of fertilizer sources on physiological and biochemical traits of rosemary (Rosmarinusofficinalis L.) in competition with weeds

نویسندگان [English]

  • maryam sadegh 1
  • Faezeh Zaefarian 2
  • Vahid Akbarpour 3
  • mostafa emadi 4
1 Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University
2 Assistant Professor Department of Agronomy, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University
3 Assistant Professor Department of Horticulture, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University
4 Assistant Professor Department of Soil Sciences, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University
چکیده [English]

Background and objectives:
Plant nutrition is an important factor in the growth and chemical composition of plants. The application of natural fertilizers can enhance the performance and pharmacological properties of plants. Rosemary (Rosmarinus officinalis L.) belonged to Lamiaceae family. Its essential oil is antimicrobial agent and also, its chemical composition, antioxidant properties and antimicrobial effects have been proven in various studies (40). Application of chemical fertilizers causes environmental pollution and ecological damage. One of the solutions to these problems is the use of sustainable agriculture principles in indigenous agricultural systems, including the use of organic fertilizers such as vermicompost and nanofertilizer. Considering the mentioned issues and taking into account the importance of rosemary herb, this experiment was conducted with the aim of investigating the effect of fertilizer sources on the physiological and biochemical characteristics of rosemary in competition with weeds conditions. Materials and method: This experiment was conducted as a split plot in a randomized complete block design in three replications in Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University in 2016. The treatments consisted of: competition between plants and weeds (weedy and weed free) as a main factor, and sub factor was fertilizer sources include sheep manure, vermicompost, sheep manure +vermicompost, NPK fertilizer, NPK nanofertilizer and control (no fertilizer). The studied traits included: photosynthetic pigments (chlorophyll a, b, total and carotenoid), biochemical traits (total phenol, total flavonoids and antioxidant activity), nutrient content (NPK) and plant biomass.
Results: The results showed that the experimental treatments had a significant effect on the traits. highest levels of chlorophyll a (7.24 μg ml-1), chlorophyll b (2.66 μg ml-1), total chlorophyll (5.32 μg ml-1) and carotenoid (2.19 μg ml-1) was observed in vermicompost treatment, which was happen in weed free condition too. Maximum amount of total phenol (70.85 mg g-1 dry weight leaf), total flavonoid (46.43 μg ml-1 dry weight leaf) and antioxidant activity (91%) were observed in sheep manure with weed interference, sheep manure with weed interference and vermicompost without weeding, respectively. While, Maximum amounts of nitrogen (1.65%), and potassium (1.90%) were seen in vermicompost in weed free condition and for phosphorus (1.26%) in sheep manure with weed free, respectively.
Conclusion: In general, the use of organic fertilizers, addition to positive environmental effects, has a positive effect on increasing the physiological and biochemical traits of the plant, which can be advantages economically and, on the other hand, improving the characteristics of the soil, leads to sustainable agriculture. Therefore, it seems that application of organic fertilizers can be effective in increasing yield and improving the quality of rosemary qualities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Competitive stress
  • Medicinal plants
  • Phenol
  • Sustainable agriculture